29
Σεπτέμβριος
 

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΡΓΟΛΑΒΟ Ο ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕ ΟΤΙ ΑΥΤΟ ΔΙΕΘΕΤΕ ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ;

Συντάχτηκε από τον  στις 13:50

Αν τα ελαττώματα του κτηρίου είναι ασήμαντα,

ο εργοδότης μπορεί είτε να απαιτήσει τη διόρθωσή τους μέσα σε εύλογη προθεσμία, είτε την ανάλογη μείωση της αμοιβής του εργολάβου. Αν, όμως, τα ελαττώματα του νεοσυσταθέντος κτηρίου είναι τόσο ουσιώδη που το καθιστούν άχρηστο, ο εργοδότης μπορεί, αντί να ασκήσει τα παραπάνω αναφερόμενα δικαιώματα, να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση, δηλαδή να ζητήσει την επαναφορά της κατάστασης που ίσχυε πριν τη σύναψη της σύμβασης έργου. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η αμοιβή του εργολάβου θα επιστραφεί στον εργοδότη.

Σχετικά Άρθρα

  • Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΓΙΑ ΗΘΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΛΟΓΩ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

    Του Γιάννη Καρούζου – Εργατολόγου

     

    Κατά το άρθρο 1 του Ν. 551/1915 προκύπτει ότι εργατικό ατύχημα θεωρείται αυτό που προκαλείται από βίαιο συμβάν σε εργάτη ή υπάλληλο κατά την εκτέλεση της εργασίας του ή με αφορμή αυτήν[1]. Υπόχρεος μάλιστα σε αποζημίωση, σύμφωνα με το άρθρο 2 του ως άνω νόμου είναι και ο εργοδότης οικοδομικών ή άλλων τεχνικών εργασιών. Συγκεκριμένα, όμως, οι οικοδομικές εργασίες διενεργούνται, αφού προηγουμένως καταρτιστεί σύμβαση έργου ανάμεσα στον εργοδότη-κύριο του έργου και τον εργολάβο, υπεύθυνο για την εκτέλεση και την παράδοση του έργου[2]. Κατά τη διάταξη του άρθρου 681 του Αστικού Κώδικα, «με τη σύμβαση έργου ο εργολάβος έχει υποχρέωση να εκτελέσει το έργο και ο εργοδότης να καταβάλει τη συμφωνημένη αμοιβή». Από τα δε άρθρα 914, 932 του Αστικού Κώδικα και 1, 16 του Ν. 551/1915 προκύπτει ότι χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη οφείλεται επί εργατικού ατυχήματος όταν συντρέχουν οι όροι της αδικοπραξίας. Επομένως, το ζήτημα που τίθεται εν προκειμένω είναι αν ο «πλασματικός εργοδότης»-κύριος του έργου ευθύνεται για την καταβολή χρηματικής ικανοποίησης σε εργάτη, ο οποίος υπέστη εργατικό ατύχημα κατά τη διάρκεια οικοδομικών εργασιών[3].

    Σύμφωνα με παλαιότερη τάση της νομολογίας[4], ο εργοδότης ναι μεν απαλλάσσεται από κάθε από κάθε ευθύνη σε περίπτωση υπαγωγής του παθόντος στην ασφάλιση του ΙΚΑ, ακόμη και σε περίπτωση που το ατύχημα προκλήθηκε από αμέλεια του εργοδότη ή των προστηθέντων του σχετικά με την μη τήρηση των κανονισμών ασφαλείας. Ωστόσο, δεν απαλλάσσεται από την ευθύνη του για τη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης του παθόντος. Σημαντικότερη μάλιστα γνώμη αυτής της νομολογίας είναι ότι στις οικοδομικές εργασίες ως εργοδότης, σε περίπτωση ατυχήματος ασφαλισμένου του ΙΚΑ, θεωρείται όχι μόνον ο εργολάβος αλλά και ο κύριος του έργου, ήτοι ο πλασματικός εργοδότης. Έρεισμα της ανωτέρω άποψης αποτελεί η πρόβλεψη του άρθρου 8 παράγραφος 5 του Θεσμικού περί ΙΚΑ Νόμου 1846/1951. Ήτοι, κατά την ανωτέρω διάταξη, ως εργοδότης για τις οικοδομικές εργασίες, που εκτελούνται από τον κύριο του έργου ή με τη μεσολάβηση τρίτων προσώπων (εργολάβων, υπεργολάβων), θεωρείται ο κύριος του κτίσματος που ανεγείρεται, συμπληρώνεται, μεταρρυθμίζεται, επισκευάζεται ή κατεδαφίζεται. Αυτό συνεπάγεται ότι ο κύριος του έργου ωςεργοδότης, πλασματικός έστω, υπέχει την υποχρέωση να καταβάλει, για το έργο που συμφωνήθηκε να γίνει για λογαριασμό του, πέραν της εργολαβικής αμοιβής (681 ΑΚ), και την εργοδοτική και εργατική ασφαλιστική εισφορά στο ΙΚΑ.

    Και ναι μεν, κατά τις διατάξεις του άρθρου 8 παρ. 5 του α.ν.1846/1951 και εκείνης του άρθρου 26 παρ. 9 του ίδιου νόμου, στις οικοδομικές εργασίες, ως εργοδότης, από την άποψη εφαρμογής του εν λόγω νόμου περί κοινωνικών ασφαλίσεων θεωρείται όχι μόνο ο εργολάβος ή υπεργολάβος, που προσλαμβάνει και αμείβει τους ασφαλισμένους, αλλά και ο κύριος του έργου (πλασματικός εργοδότης), πλην όμως, ο τελευταίος θεωρείται ως «πλασματικός εργοδότης» αποκλειστικά και μόνο αναφορικά με την εφαρμογή του αμέσως πιο πάνω νόμου και όχι ως πρόσωπο που αντικειμενικώς ευθύνεται για την καταβολή χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης εξαιτίας τραυματισμού του με τον εργολάβο με σύμβαση εργασίας συνδεόμενου παθόντος[5].

    Άλλωστε, οι διατάξεις του άρθρου 16 παρ. 1 του κ.ν. 551/1915, κατά τις οποίες ο παθών σε εργατικό ατύχημα δικαιούται να εγείρει την αγωγή του κοινού αστικού δικαίου και να ζητήσει πλήρη αποζημίωση μόνο όταν το ατύχημα μπορεί να αποδοθεί σε δόλο του εργοδότη ή των προστηθέντων του ή όταν επήλθε σε εργασία στην οποία δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών για τους όρους ασφαλείας των εργαζομένων και εξαιτίας της μη τηρήσεως των διατάξεων αυτών, αναφέρονται στην επιδίκαση αποζημιώσεως για περιουσιακή ζημία και όχι στη χρηματική ικανοποίηση, για την οποία δεν υπάρχει πρόβλεψη στον ανωτέρω νόμο και εφαρμόζονται γι’ αυτόν μόνο οι γενικές διατάξεις[6]. Ως εκ τούτου, η ανωτέρω παλαιότερη τάση της νομολογίας δεν είναι η ορθή.

    Από τα παραπάνω συνάγεται ότι τυχόν ευθύνη του κυρίου του έργου για ηθική βλάβη λόγω εργατικού ατυχήματος, που υπέστη εργάτης-οικοδόμος, εξαρτάται από το αν θεμελιώνεται ανάμεσα στον πρώτο και τον αντισυμβαλλόμενό του εργολάβο σχέση πρόστησης. Ήτοι, ζητούμενο είναι αν ο πλασματικός εργοδότης ευθύνεται για τις υπαίτιες και άδικες πράξεις του εργολάβου.

    Η έννοια της πρόστησης συνίσταται στην τοποθέτηση, το διορισμό, τη χρησιμοποίηση από ένα πρόσωπο (προστήσαντα) ενός άλλου προσώπου (προστηθέντος) σε θέση ή απασχόληση, που αποβλέπει στη διεκπεραίωση υποθέσεως και γενικότερα στην εξυπηρέτηση των επαγγελματικών, οικονομικών ή άλλων συμφερόντων του προστήσαντος[7]. Ήτοι, η δράση του προστηθέντος διευρύνει τον κύκλο επαγγελματικών δραστηριοτήτων του προστήσαντος. Νομική βάση δε της πρόστησης αποτελεί η διάταξη 922 του Αστικού Κώδικα, κατά την οποία «ο προστήσας κάποιον άλλο σε μια υπηρεσία ευθύνεται για τη ζημία που ο προστηθείς προξένησε σε τρίτον παράνομα κατά την υπηρεσία του». Συνεπώς, ο προστηθείς τελεί υπό την επίβλεψη του προστήσαντος και ακολουθεί τις εντολές του[8]. Τοιουτοτρόπως, δημιουργείται ανάμεσά τους μια σχέση εξάρτησης.

    Παρά ταύτα, η πιο πρόσφατη νομολογία θεωρεί ότι ανάμεσα στον πλασματικό εργοδότη-κύριο του έργου και τον εργολάβο δε δημιουργείται σχέση εξάρτησης[9]. Ειδικότερα, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 922, 681, 688 - 691 του ΑΚ, προκύπτει ότι γενικώς ο εργολάβος, αφού δεν εξαρτάται από τον εργοδότη, δεν θεωρείται ότι βρίσκεται σε σχέση πρόστησης μαζί του και συνεπώς είναι ανεύθυνος ο εργοδότης για τις υπαίτιες και άδικες πράξεις του εργολάβου ή των από αυτόν προστηθέντων προσώπων κατά την εκτέλεση του έργου[10]. Επομένως, η σύγχρονη νομολογία καταλήγει ότι δεν υφίσταται σχέση πρόστησης ανάμεσα στους δύο αντισυμβαλλομένους, κύριο του έργου και εργολάβο, διότι δε συντρέχει το στοιχείο της εξάρτησης, καθώς επίσης επειδή ο εργολάβος δεν ενσωματώνεται στον κύκλο επιχειρηματικής δραστηριότητας του εργοδότη[11].

    Κατά τα ως άνω, ο πλασματικός εργοδότης δεν ευθύνεται, κατ’ αρχήν, ως προς την καταβολή χρηματικής ικανοποίησης λόγω εργατικού ατυχήματος εργάτη που έχει προσλάβει ο εργολάβος. Εντούτοις, ο κύριος του έργου έχει τη δυνατότητα να επιφυλάξει ρητά ή σιωπηρά για τον εαυτό του τη διεύθυνση και την επίβλεψη εκτελέσεως του έργου και μάλιστα το δικαίωμα παροχής οδηγιών προς τον εργολάβο[12]. Μόνο σε αυτήν την περίπτωση, θεωρείται ότι έχει θεμελιωθεί σχέση πρόστησης ανάμεσα στους δύο αντισυμβαλλομένους. Οπότε, κατ’ εξαίρεση, ο πλασματικός εργοδότης ευθύνεται για τις υπαίτιες και άδικες πράξεις του εργολάβου[13], κατά τις διατάξεις των άρθρων 330, 334 και 922 του Αστικού Κώδικα[14].

    Συμπερασματικά, ο γενικός κανόνας είναι η έλλειψη πρόστησης πλασματικού εργοδότη και εργολάβου. Παράδειγμα αποτελεί το εργατικό ατύχημα που υπέστη εργάτης-οικοδόμος σε εργασίες ρίψεως έτοιμου σκυροδέματος σε ανεγειρόμενη οικοδομή, την οποία είχε αναλάβει να κατασκευάσει δυνάμει συμβάσεως έργου ο εργολάβος. Εν προκειμένω, ναι μεν ο πλασματικός εργοδότης ήταν κύριος της ανεγειρόμενης οικοδομής, μολαταύτα, την κατασκευή της είχε αναθέσει, δυνάμει συμβάσεως έργου, στον εργολάβο, ο οποίος και την κατασκεύαζε και έτσι δεν βρισκόταν σε σχέση πρόστησης με τον εν λόγω κύριο της οικοδομής. Σημειωτέον ότι, ο κύριος του έργου, ούτε είχε προσλάβει τον εργάτη-παθόντα, αλλά και ούτε είχε επιφυλάξει στον εαυτό του τη διεύθυνση και επίβλεψη της εκτελέσεως του έργου με υποχρέωση του αντισυμβαλλομένου του (εργολάβου) να υπακούει στις οδηγίες του καιέτσι να θεωρείται ως προστηθείς[15]. Ομοίως, σε αντίστοιχη περίπτωση τραυματισμού εργαζομένου σε εκτέλεση έργου ελαιοχρωματισμού πολυκατοικίας, που είχε αναλάβει ο εργολάβος, στον οποίο παρείχε την εργασία του ο τραυματισθείς εργαζόμενος, δεν ευθύνεται ο κύριος του έργου για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης του παθόντος, αλλά ο εργολάβος.

    Εν κατακλείδι, ο εργολάβος, αφού δεν εξαρτάται από τον εργοδότη, δεν θεωρείται ότι βρίσκεται σε σχέση πρόστησης μαζί του και συνεπώς είναι ανεύθυνος ο εργοδότης για τις υπαίτιες και άδικες πράξεις του εργολάβου ή των από αυτόν προστηθέντων προσώπων κατά την εκτέλεση του έργου, εκτός εάν ο εργοδότης έχει επιφυλάξει στον εαυτό του τη διεύθυνση και επίβλεψη της εκτελέσεως του έργου και ο εργολάβος υπακούει στις οδηγίες του, οπότε θεωρείται ως προστηθείς. Το γεγονός ότι στις οικοδομικές εργασίες, ως εργοδότης, από την άποψη εφαρμογής του νόμου περί κοινωνικών ασφαλίσεων θεωρείται όχι μόνο ο εργολάβος, που προσλαμβάνει και αμείβει τους ασφαλισμένους, αλλά και ο κύριος του έργου (πλασματικός εργοδότης), δεν ασκεί επιρροή, αφού ο τελευταίος θεωρείται ως "πλασματικός εργοδότης" αποκλειστικώς και μόνο εν σχέσει προς την εφαρμογή του ως άνω νόμου και όχι ως πρόσωπο το οποίο αντικειμενικώς ευθύνεται για την καταβολή χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης εξ αιτίας τραυματισμού του με τον εργολάβο με σύμβαση εργασίας συνδεόμενου παθόντος[16].



    [1] Ατομικό Εργατικό Δίκαιο, Στυλιανός Γ. Βλαστός, Έκδοση 2012, σελ.452

    [2] Σύντομη Ερμηνεία Αστικού Κώδικα, Απόστολου Σ. Γεωργιάδη, Έκδοση 2010, σελ. 1248

    [3] ΑΠ 1599/2012, ΑΠ 1168/2007

    [4] ΑΠ 1117/1986

    [5] ΑΠ 1117/1986, ΑΠ 1417/1991

    [6] ΑΠ 1168/2007

    [7] ΜΠΡ ΘΕΣΣΑΛ 12125/2009

    [8] Σύντομη Ερμηνεία Αστικού του Κώδικα, Απόστολου Σ. Γεωργιάδη, Έκδοση 2010, σελ. 1868-1869

    [9] ΜΠΡ ΑΘ 520/2009, ΜΠΡ ΘΕΣΣΑΛ 12125/2009

    [10] ΑΠ 1168/2007

    [11] Σύντομη Ερμηνεία του Αστικού Κώδικα, Απόστολου Σ. Γεωργιάδη, Έκδοση 2010, σελ. 1870

    [12] ΜΠΡ ΑΘ 520/2009, 12125/2009

    [13] ΑΠ 1168/2007

    [14] ΑΠ 1599/2012

    [15] ΑΠ 1168/2007

    [16] ΑΠ 1168/2007

     

     

920x45 clean


followus 2
fb button  twitter button  youtube icon
logo 4
ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ      ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Copyright © 2014
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ - ΕΡΓΑΤΟΛΟΓΟΣ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ