ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΥΠΑΘΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΚΑΙ ΕΓΚΥΩΝ ΣΤΟΝ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΛΟΓΩ ΤΟΥ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ

ΣΕ ΦΕΚ ΟΙ ΚΡΙΣΙΜΕΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ. ΞΕΚΙΝΟΥΝ ΟΙ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΡΓΟΔΟΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥΣ
March 24, 2020
ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΡΩΝΟΪΟ
March 24, 2020
Share

Του Γιάννη Καρούζου, Δικηγόρου-Εργατολόγου

Σύμφωνα με την από 12/3/2020 Εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ο εργοδότης που απασχολεί εργαζόμενους που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, όπως αυτές εξειδικεύονται κάθε φορά από τις οδηγίες του ΕΟΔΥ, των οποίων η κατάσταση υγείας ενδέχεται να τεθεί σε κίνδυνο λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού και για το λόγο αυτό πρέπει να παραμείνουν κατ’ οίκον για προληπτικούς λόγους, υποχρεούται να αποδεχθεί την αποχή τους από τα εργασιακά τους καθήκοντα, στο πλαίσιο των επιβαλλόμενων μέτρων προστασίας της υγείας του εργαζομένου. Μάλιστα, σύμφωνα με τα αναφερθέντα στην ανωτέρω Εγκύκλιο, ο εργοδότης οφείλει να καταβάλει το μισθό κατά το χρονικό διάστημα απουσίας του εργαζομένου, εκτός αν η επιχείρηση αναστείλει τη λειτουργία της με απόφαση δημόσιας αρχής.

Η πρόβλεψη αυτή, πηγάζει από την ισχύουσα νομοθεσία για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων, η οποία προβλέπει υποχρέωση του εργοδότη για την προστασία του εργαζομένου για επικείμενα ζητήματα υγείας. Συγκεκριμένα, η υποχρέωση πρόνοιας του εργοδότη, αποτελεί κύρια  εργοδοτική  υποχρέωση,  που  περιορίζει  τις  εξουσίες  που  απορρέουν  από  το  διευθυντικό  εργοδοτικό  δικαίωμα  ή  επιβάλλει  επιπλέον  εργοδοτικές  υποχρεώσεις  με  στόχο  την  προστασία  των  δικαιωμάτων  του  εργαζόμενου παρότι διαφέρει από την κύρια υποχρέωση του εργοδότη να καταβάλλει το μισθό που έχει συμφωνηθεί. Μολονότι χαρακτηρίζεται ως κύρια  -λόγω της εξέχουσας σημασίας της-, στην πραγματικότητα πρόκειται για  μια μεγάλη ποικιλία παρεπόμενων υποχρεώσεων που θεμελιώνονται στη σύμβαση εργασίας.

Οι ειδικότερες αυτές υποχρεώσεις προνοιακού χαρακτήρα, διακρίνονται : στην υποχρέωση προστασίας του εργαζομένου από κινδύνους κατά της ζωής και της υγείας του που σχετίζονται με την παροχή εργασίας, την υποχρέωση σεβασμού της προσωπικότητας του εργαζομένου κτλ. Σημειωτέον ότι, η υποχρέωση πρόνοιας του εργοδότη υπερτερεί πάντοτε από τα νόμιμα συμφέροντα του, αφού αποτελεί εκδήλωση της κοινωνικής ευθύνης του εργοδότη απέναντι στο μισθωτό. Έτσι δεν μπορεί να επικαλεστεί ο εργοδότης ότι τα οικονομικά του συμφέροντα ή τα συμφέροντα της επιχειρήσεώς του ή άλλες αιτίες επιβάλλουν την παράκαμψη της αρχής πρόνοιας.

Η υποχρέωση πρόνοιας συνίσταται ουσιαστικά στη λήψη των αναγκαίων μέτρων από τον εργοδότη για την προστασία των συμφερόντων, της προσωπικότητας και της υγείας του εργαζόμενου, ειδικά εν μέσω κρίσης υγειονομικού χαρακτήρα, όπως είναι αυτή που αντιμετωπίζει η παγκόσμια κοινωνία σήμερα.

Στις περιπτώσεις που ο εργαζόμενος ανήκει στις ευάλωτες ομάδες, η καθημερινή μετακίνηση από και προς την εργασία του, η καθημερινή επαφή με τρίτους που ενδεχομένως να είναι φορείς του κορωνοιού, είναι πρόδηλο ότι θέτουν σε κίνδυνο την υγεία του, καθώς αυξάνουν τις πιθανότητες να μεταδοθεί ο ιός και στον ίδιο. Έτσι ο εργαζόμενος, δύναται να απέχει από την εργασία του για την προστασία της υγείας του και ο εργοδότης υποχρεούται να αποδέχεται την εν λόγω αποχή και να καταβάλλει τον οφειλόμενο μισθό. Συμπληρωματικά ο εργαζόμενος, μπορεί να λάβει ιατρική βεβαίωση που να αποδεικνύει, αφενός τον κίνδυνο στον οποίο τίθεται η υγεία του από τη συνέχιση της απασχόλησης λόγω του προβλήματός υγείας του και αφετέρου, την κρισιμότητα και αναγκαιότητα της απομάκρυνσής του από την άσκηση καθηκόντων του και να την προσκομίσει στον εργοδότη του, αιτούμενος να απέχει από την εργασία του.

Παράλληλα, σύμφωνα με την εν λόγω εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας, συστήνεται η απομάκρυνση των εγκύων εργαζομένων γυναικών, λόγω του ενδεχόμενου κινδύνου για τις ίδιες και για το κυοφορούμενο έμβρυο. Κατά το διάστημα παραμονής της εργαζόμενης στην οικία της, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλλει το σύνολο των αποδοχών της, εκτός κι αν η επιχείρηση έχει αναστείλει την δραστηριότητά της στο σύνολο ή μέρος αυτής λόγω εντολής δημόσιας αρχής για την αντιμετώπιση της μετάδοσης του κορωνοϊού.

Συμπερασματικά,  ο εργοδότης βαρύνεται με τη γενική υποχρέωση πρόνοιας για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας του εργαζόμενου ως προς τις συνθήκες παροχής της εργασίας του, καθώς και με την τήρηση της ειδικής νομοθεσίας,  στις περιπτώσεις που αυτή υφίσταται, όπως εν προκειμένω. Υποχρεούται δηλαδή, αυτός σε πιστή τήρηση των εκ του νόμου οριζομένων εκάστοτε υποχρεώσεών του και δεν απαλλάσσεται από τη σχετική ευθύνη του, ακόμη και αν ο εργαζόμενος δεν τηρεί τις αντίστοιχες υποχρεώσεις του.

Η εκ μέρους του εργοδότη παραβίαση των ανωτέρω υποχρεώσεων παρέχει καταρχάς, στον εργαζόμενο το δικαίωμα να προβεί σε επίσχεση εργασίας, απέχοντας από την εκτέλεση των καθηκόντων του, μέχρι τη λήψη, από τον εργοδότη, των οριζομένων μέτρων υγιεινής και ασφάλειας.

Σε περίπτωση δε που η κατά τα ανωτέρω πλημμελής εκπλήρωση από τον εργοδότη των αντίστοιχων υποχρεώσεών του έχει ως συνέπεια την πρόκληση βλάβης του σώματος ή της υγείας του εργαζόμενου, οφείλεται σε υπαιτιότητα του ίδιου ή των προστηθέντων, από αυτόν, προσώπων και συνδέεται, αιτιωδώς, με το επελθόν στον εργαζόμενο βλαπτικό αποτέλεσμα, συνιστά αδικοπραξία, για την οποία ο εργαζόμενος δικαιούται πλήρη αποζημίωση, η οποία καλύπτει κάθε θετική και αποθετική ζημία του, καθώς και χρηματική ικανοποίηση προς αποκατάσταση της ηθικής του βλάβης.