Η ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΛΥΣΕΩΝ ΚΑΙ Η ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΙΔΙΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ- ΣΕ ΠΟΙΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ;

ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΕΣ ΕΥΧΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ BLOG ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ – ΕΡΓΑΤΟΛΟΓΟΣ
April 18, 2020
ΜΕΙΩΜΕΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΩΡΕΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ
April 21, 2020
Share

Του Γιάννη Καρούζου, Δικηγόρου-Εργατολόγου

Πρωτοφανή και καινοτόμος στην ιστορία του εργατικού δικαίου, είναι η θέσπιση έκτακτης μεν, καθολικής δε απαγόρευσης καταγγελίας των συμβάσεων εργασίας. Η απαγόρευση αυτή απευθύνεται στις πληττόμενες και στις ανασταλείσες, με απόφαση κρατικής αρχής, επιχειρήσεις, στις κάτωθι αναλυόμενες περιπτώσεις,  υπό συγκεκριμένες και ρητές προϋποθέσεις.

Συγκεκριμένα, στο άρθρο 9 παρ. 1 εδ. γ της από 20-03-2020 ΠΝΠ, προβλέπεται ότι, εφόσον οι πληττόμενες επιχειρήσεις αποφασίσουν να κάνουν χρήση του έκτακτου μέτρου της ιδιόμορφης εκ περιτροπής εργασίας, που θεσμοθετείται στο εν λόγω άρθρο, τότε ενεργοποιούν τη δέσμευση να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό εργαζομένων που απασχολούσαν κατά την έναρξη της εφαρμογής του μέτρου. Με άλλα λόγια, όποια επιχείρηση βάσει ΚΑΔ ανήκει στη λίστα των πληττόμενων και επιλέξει μονομερώς να θέσει τουλάχιστον το 50% του προσωπικού της σε κατ’ ελάχιστον 2 εβδομάδες ανά μήνα εργασία, με συνακόλουθη μείωση του μισθολογικού της κόστους, κατά μόνας ή συνδυαστικά με το μέτρο της αναστολής, τότε υποχρεούται να μην προβεί σε απολύσεις.

Ακολούθως, στο άρθρο 10 παρ. 2 εδ. δ της από 20-03-2020 ΠΝΠ, θεσμοθετείται όμοια υποχρέωση διατήρησης ίδιου αριθμού εργαζομένων, στην περίπτωση χρήσης του μέτρου της μεταφοράς εργαζομένων. Ειδικά, στις πληττόμενες επιχειρήσεις, προβλέπεται η δυνατότητα μεταφοράς εργαζομένου από μια επιχείρηση σε άλλη εντός του ίδιου ομίλου, μόνο με συμφωνία μεταξύ των επιχειρήσεων. Το εν λόγω μέτρο μπορεί να εφαρμοστεί συνδυαστικά με το μέτρο της αναστολής των συμβάσεων. Καταληκτικά, εφόσον ο εργοδότης, επιλέξει την χρήση της ως άνω περιγραφείσας μεταφοράς, τότε δεσμεύεται να διατηρήσει τον ίδιο αριθμό εργαζομένων που απασχολούνταν στην επιχείρησή του προ της μεταφοράς. Εξυπακούεται ότι η δέσμευση διατήρησης των εργαζομένων έχει διάρκεια, όσο θα εφαρμοστεί το έκτακτο αυτό μέτρο. Σημειώνεται ότι, η μεταφορά έστω και ενός εργαζομένου, ενεργοποιεί την απαγόρευση απόλυσης για το σύνολο των εργαζομένων.

Εν συνεχεία, στο άρθρο 11 παρ. 1 του ίδιου έκτακτου νομοθετήματος, προβλέπεται η καθολική απαγόρευση απολύσεων για τις επιχειρήσεις που έχουν κλείσει προσωρινά με απόφαση κρατικής αρχής. Οι εργοδότες αυτών των επιχειρήσεων απαγορεύεται να προβούν σε απόλυση του προσωπικού τους, ήδη από τις 18-03-2020 (ημερομηνία εξαγγελίας και δημοσιοποίησης του μέτρου). Οι απολύσεις που κατά παράβαση των ανωτέρω συντελέστηκαν, θεωρούνται εκ του νόμου άκυρες.

Όμοια απαγόρευση ορίζεται και στο άρθρο 11 παρ.2 Α, β της ίδιας ΠΝΠ για τις πληττόμενες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με την άνω διάταξη, οι επιχειρήσεις που θα κάνουν χρήση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας, έστω και ενός εργαζομένου, απαγορεύεται ρητά να προβούν σε καταγγελία των συμβάσεων εργασίας για το σύνολο του προσωπικού τους. Σε περίπτωση συντέλεσης απολύσεων, εκείνες είναι άκυρες. Στη συνέχεια, στο υπ’ αριθμ. γ εδάφιο, προβλέπεται ότι μετά τη λήξη της αναστολής, οι επιχειρήσεις υποχρεούται σε διατήρηση του ίδιου αριθμού θέσεων εργασίας που είχαν πριν την αναστολή, για ισόχρονο διάστημα, δηλαδή για άλλες 45 ημέρες. Κατ’ ουσίαν, για τις πληττόμενες επιχειρήσεις, θεσπίζεται ένα πλαίσιο προστασίας από την απόλυση για συνολικά 90 ημέρες.

Διευκρινίσεις ως προς τα όρια της απαγόρευσης απόλυσης και υποχρέωσης διατήρησης ίδιου αριθμού θέσεων εργασίας, παρείχε η από 29-03-2020 ΚΥΑ. Αναλυτικά, στο Α1 κεφάλαιο και άρθρο 2, επαναλαμβάνεται η καθολική απαγόρευση των απολύσεων ήδη από τις 18-03-2020, αναφορικά με τις επιχειρήσεις που έχει απαγορευτεί προσωρινά η επιχειρηματική τους δραστηριότητα, με απόφαση δημόσιας αρχής. Ομοίως στο κεφάλαιο Α2, αρ. 1, παρ. 4 επαναλαμβάνεται η απαγόρευση απόλυσης που βαρύνει τις πληττόμενες επιχειρήσεις, όπως αναλύθηκε παραπάνω.

Ιδιαίτερα σημαντική όμως είναι η επισήμανση της παραγράφου 5, αναφορικά με την υποχρέωση των εργοδοτών να διατηρούν ίδιο αριθμό εργαζομένων για άλλες 45 ημέρες μετά τη λήξη της αναστολής. Ως προς αυτή την υποχρέωση, υπογραμμίζεται ότι η έννοια του ίδιου αριθμού εργαζομένων ταυτίζεται με τη διατήρηση ίδιων εργαζομένων και με τους ίδιους όρους εργασίας που απασχολούνταν κατά την 21-03-2020. Από την υποχρέωση διατήρησης εξαιρούνται οι εργαζόμενοι που αποχώρησαν οικειοθελώς, εκείνοι που αποχωρούν λόγω συνταξιοδότησης, καθώς και εκείνοι με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, οι οποίες λήγουν μετά τη λήξη της αναστολής.

Σ’ αυτό το σημείο είναι κρίσιμος ο εξής προβληματισμός: το περιεχόμενο της υποχρέωσης διατήρησης ίδιου αριθμού εργαζομένων, το οποίο ταυτίζεται με τα ίδια πρόσωπα εργαζομένων και με τους ίδιους εργασιακούς όρους, θα ερμηνευτεί και θα εφαρμοστεί με την ίδια έννοια και στην περίπτωση της μεταφοράς εργαζομένων του άρθρου 10 της από 20-03-2020 ΠΝΠ αλλά και της μονομερούς θέσης σε εκ περιτροπής εργασίας του άρθρου 9 της ίδιας ΠΝΠ;

Παρότι δεν υπάρχει μέχρι στιγμής σαφής οδηγία από το αρμόδιο Υπουργείο, η ορθή ερμηνεία είναι να θεωρήσουμε ότι και στις τρεις περιπτώσεις της υποχρέωσης διατήρησης, δηλαδή στην μεταφορά εργαζομένου, στην ιδιόμορφη εκ περιτροπής και μετά τη λήξη της αναστολής, ο ίδιος αριθμός ταυτίζεται με τα ίδια πρόσωπα εργαζομένων. Όμως, η απασχόλησή τους με τους ίδιους όρους εργασίας, θα εφαρμοστεί μόνο, στους εργαζομένους που επανέρχονται από αναστολή. Με άλλα λόγια, η διασφάλιση των ίδιων όρων εργασίας εφαρμόζεται μόνο για 45 ημέρες στους εργαζόμενους που επιστρέφουν στα εργασιακά τους καθήκοντα μετά από τη θέση σε αναστολή. Αντιθέτως, δεν μπορεί να ισχύσει για τις λοιπές δύο περιπτώσεις, της μεταφοράς και της μονομερούς εκ περιτροπής του αρ. 9, διότι, η υποχρέωση διατήρησης ίδιου αριθμού εργαζομένων (= ίδιους εργαζόμενους), δεν θεσμοθετείται ως εξασφαλιστικό μέτρο, που θα εφαρμοστεί μετά τη λήξη της μεταφοράς ή της ιδιόμορφης εκ περιτροπής (όπως συμβαίνει με την υποχρέωση διατήρησης για 45 ημέρες ΜΕΤΑ την αναστολή), αλλά ως μέτρο ταυτόχρονο και σύμφυτο με τη διάρκεια των εν λόγω μέτρων.

Τέλος, αν υιοθετούνταν η αντίθετη ερμηνεία, θα καθιστούσαμε και άνευ αντικειμένου τη διάταξη που προβλέπει συνδυασμό της αναστολής με την εκ περιτροπής εργασία του άρθρου 9. Αναλυτικά, με την ερμηνεία ότι η διατήρηση των ίδιων όρων εργασίας, όπως εκείνοι ίσχυαν πριν την εφαρμογή της αναστολής, αναφέρεται σε όλους τους εργαζόμενους, και όχι μόνο σ’ αυτούς που είχαν τεθεί σε αναστολή, θα αφαιρούσε τη δυνατότητα του εργοδότη, να κάνει χρήση της ιδιόμορφης εκ περιτροπής εργασίας, η δυνατότητα επιλογής της οποίας εκτείνεται σε βάθος έξι  μηνών, παραβιάζοντας ευθέως τη νομοθετική πρόβλεψη περί συνδυαστικής εφαρμογής.