Ακριβός μου Απρίλιος – Ο πληθωρισμός πέφτει αλλά η ακρίβεια «κρύβεται» στο ράφι των σούπερ μάρκετ. Και όχι μόνο…

Το νέο τρικ στις συμβάσεις εργασίας στον τουρισμό. Η νέα πονηρή ρήτρα για τους εργαζόμενους που παραιτούνται
May 30, 2023
Αγορά εργασίας το διπλό στοίχημα για το 2023
May 30, 2023
Το νέο τρικ στις συμβάσεις εργασίας στον τουρισμό. Η νέα πονηρή ρήτρα για τους εργαζόμενους που παραιτούνται
May 30, 2023
Αγορά εργασίας το διπλό στοίχημα για το 2023
May 30, 2023
Share
Του Γιάννη Καρούζου, Δικηγόρου-Εργατολόγου

Την ώρα που ο πληθωρισμός στην Ελλάδα έχει μπει για τα καλά σε καθοδική τροχιά, ωθούμενος από την ιδιαίτερα μεγάλη μείωση των τιμών της ενέργειας, με αποτέλεσμα να είναι πλέον αρκετά χαμηλότερος από ότι στην Ευρωζώνη – σε αντίθεση με πέρυσι – υπάρχουν ορισμένες κατηγορίες προϊόντων που επιμένουν να τρέχουν με υψηλές ταχύτητες αυξήσεων, υψηλότερες από την υπόλοιπη Ευρώπη.

Πρόκειται κυρίως για τρόφιμα, αλλά όχι μόνο. Ειδικές κατηγορίες τροφίμων αλλά και ρούχα, παπούτσια ακόμη και ενοίκια εμφανίζονται στα τελευταία στοιχεία της Eurostat να «τρέχουν» με ρυθμό αύξησης τιμών ταχύτερο από αυτόν που επικρατεί μεσοσταθμικά στις χώρες του ευρώ.

Από την άλλη υπάρχουν και τα αντίβαρα. Δηλαδή κατηγορίες προϊόντων που πηγαίνουν καλύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Ακριβό μου ψωμί

Έτσι, ενώ ο γενικός πληθωρισμός είναι στην Ελλάδα τον Απρίλιο στο 4,5% έναντι 7% στην Ευρωζώνη – δηλαδή σχεδόν στο μισό – δεν συμβαίνει το ίδιο με συγκεκριμένα προϊόντα που επιμένουν να πετάνε στα ύψη.

Για παράδειγμα το ψωμί, έτρεξε τον Απρίλιο με αυξήσεις 17% στην Ελλάδα έναντι 14,6% στην Ευρωζώνη. Κι αυτό συμβαίνει ενώ ο ειδικός δείκτης του πληθωρισμού τροφίμων βρίσκεται ήδη κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (ο πληθωρισμός τροφίμων «έτρεξε» με 11,2% στην Ελλάδα τον Απρίλιο έναντι 15,1% στην Ευρωζώνη).

Με υψηλές ταχύτητες τρέχουν επίσης τα έλαια και λίπη, οι τιμές των οποίων αυξήθηκαν 16,3% στην Ελλάδα και 15,3% στις χώρες του ευρώ. Γι αυτή την απόκλιση φταίει κυρίως το βούτυρο και όχι το ελαιόλαδο, καθώς το βούτυρο ανατιμήθηκε 16,8% τον Απρίλιο στην Ελλάδα έναντι μόλις 6,1% στην Ευρωζώνη.

«Χρυσό» πληρώνουμε το κρέας

Αντίστοιχη εικόνα επικρατεί και στο κρέας. Ενώ στην κατηγορία οι αυξήσεις συγκρατήθηκαν στο 11,7%, όσο δηλαδή ακριβώς και στην Ευρωζώνη (11,7%), αυτό φαίνεται να συνέβη κυρίως λόγω κατσικιών και αρνιών, που ανατιμήθηκαν μόλις 2,1% όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη οι αυξήσεις έτρεξαν με 9%. Αντίθετα στο μοσχάρι, ήμασταν ακριβότεροι, καθώς αυξήθηκε η τιμή του στην Ελλάδα 15,2% έναντι μόλις 8,6% στην Ευρωζώνη. Το ίδιο με το χοιρινό: 14,1% αυξήσεις στην Ελλάδα τον Απρίλιο, 10,7% στην Ευρωζώνη.

Ψηλά μένουν οι αυξήσεις και στα αυγά, κάτι που δεν φαίνεται – εκ πρώτης – να δικαιολογείται, λένε παράγοντες της αγοράς, μετά την πτώση των τιμών στις ζωοτροφές. Στην Ελλάδα οι αυξήσεις τον Απρίλιο στα αυγά ήταν 17,9% και στις άλλες χώρες του ευρώ (μέσος όρος) 16,7%.

Από την άλλη, στο γάλα η Ελλάδα φαίνεται να συγκρατεί τον Απρίλιο τις αυξήσεις, ενώ οι άλλοι πατούν… γκάζι. Το φρέσκο πλήρες γάλα ανατιμήθηκε στην Ελλάδα 17,6% τον Απρίλιο έναντι 22,8% στην Ευρωζώνη.

Κι αν στο γάλα οι αυξήσεις δείχνουν να είναι πιο λογικές από την υπόλοιπη Ευρώπη, δεν συμβαίνει το ίδιο στον καφέ, ο οποίος ανατιμήθηκε στην Ελλάδα 12,8% έναντι 10% στις χώρες του ευρώ.

Ρούχα – παπούτσια

Δεν είναι όμως μόνο τα τρόφιμα. Στα ρούχα οι αυξήσεις στην Ελλάδα τον Απρίλιο ήταν 5,8% και στην Ευρωζώνη 4,4%, ενώ τα παπούτσια ανατιμήθηκαν 4,9% στην Ελλάδα και 3,1% στις χώρες του ευρώ.

Ακριβότερα κατά 3,8% έγιναν και τα ενοίκια στην Ελλάδα τον Απρίλιο, όταν οι αυξήσεις στις άλλες χώρες του ευρώ ήταν 2,6%.

Αθροιστική επιβάρυνση

Η επιβάρυνση, βέβαια, των καταναλωτών από τον πληθωρισμό είναι αθροιστική, καθώς ο φετινός πληθωρισμός «κάθεται» πάνω στον περσινό πληθωρισμό και οδηγεί τις τιμές στα ύψη.

Αυτός είναι και ένας από τους βασικούς λόγους που εξηγούν τη μείωση του πληθωρισμού φέτος: η βάση σύγκρισης. Πέρσι η Ελλάδα είχε ήδη σημαντικό πληθωρισμό τροφίμων – έναν από τους μεγαλύτερους στην Ευρώπη – και συνεπώς η βάση σύγκρισης είναι ψηλά.

Ειδικότερα, ο πληθωρισμός των τροφίμων τον Απρίλιο του 2022 ήταν στην Ελλάδα ήδη στο 11,3% όταν στην Ευρωζώνη έτρεχε ακόμη με 7,7%. Τώρα, έναν χρόνο μετά, (Απρίλιος 2023) έχουμε πληθωρισμό τροφίμων 11,2% στην Ελλάδα και 15,1% στην Ευρωζώνη.

Συνεπώς, αθροιστικά η επιβάρυνση είναι κοντά στο 22,5% στα τρόφιμα και για την Ελλάδα και για την υπόλοιπη Ευρωζώνη, συγκριτικά με τον Απρίλιο 2021 (πριν την έκρηξη του πληθωρισμού).

Απλά στην Ελλάδα η αύξηση αυτή ήρθε εμπροσθοβαρώς και πλήττει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις – συνεπώς η σωρευτική επιβάρυνση είναι υψηλότερη – ενώ σε άλλες χώρες της Ευρωζώνης και μεσοσταθμικά στις χώρες του ευρώ η αύξηση αυτή ήρθε όψιμα, με αποτέλεσμα οι πρώτοι μήνες να είναι κάπως πιο… υποφερτοί.

Συνεπώς:

  • Στην Ελλάδα ο πληθωρισμός τροφίμων έτρεξε γρήγορα και πολύ νωρίς
  • Στην Ελλάδα αυξήθηκαν γρήγορα οι τιμές των τροφίμων και πιο απότομα και παραμένουν υψηλά
  • Έτσι αν και φαίνεται να πέφτει ο πληθωρισμός (που είναι ο ρυθμός αυξήσεων των τιμών) η αθροιστική επιβάρυνση του καταναλωτή είναι ίδια με την Ευρωζώνη και σε ορισμένα προϊόντα μεγαλύτερη