Η Ιταλία και η Ελλάδα είναι οι μόνες δύο χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών έχει μειωθεί τα τελευταία είκοσι χρόνια: η μείωση αυτή ανέρχεται, για το διάστημα από το 2004 έως το 2024, σε ποσοστό 4% και 5% αντίστοιχα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Η μείωση αυτή οφείλεται, μεταξύ άλλων, στη στασιμότητα των μισθών, στην άνοδο του πληθωρισμού και στη χαμηλή ανάπτυξη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από την Eurostat,το κατά κεφαλήν εισόδημα στις χώρες της Ε.Ε. ακολούθησε, στη διάρκεια των ετών 2004 έως 2024 αυξομειωτική πορεία. Συγκεκριμένα, σημειώθηκε αύξηση του κατά κεφαλήν εισοδήματος μεταξύ των ετών 2004 και 2008, ενώ μεταξύ των ετών 2008 και 2011 παρέμεινε σταθερό, λόγω της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Η τιμή μειώθηκε τα δύο επόμενα χρόνια (2011-2013), ενώ ακολούθησε ανοδική πορεία, μέχρι το 2020. Στη συνέχεια, λόγω της πανδημίας του Covid-19, που έπληξε τον κόσμο, σημειώθηκε και πάλι πτώση του κατά κεφαλήν εισοδήματος, ενώ εμφανίστηκε μια μικρή ανάκαμψη το 2021, η οποία συνεχίζεται — αν και με αργό ρυθμό — το 2022 και το 2023. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία για το έτος 2024, αναδεικνύουν μία σημαντική άνοδο. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος του κατά κεφαλήν εισοδήματος καταγράφει αύξηση ύψους 22 % !
Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα βίωσε μια βαθιά χρηματοπιστωτική κρίση το 2010, η οποία επηρέασε τα δημόσια οικονομικά, και ξεπεράστηκε με τεράστιες θυσίες. Η ελληνική κρίση επήλθε από το αυξημένο δημόσιο χρέος – στο οποίο διαδραμάτισε ρόλο η νόθευση των δημοσιονομικών στοιχείων που έλαβε χώρα προκειμένου να πληρούνται τα κριτήρια ένταξης στο ευρώ–, τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τη χαμηλή παραγωγικότητα της εργασίας. Ως αποτέλεσμα, σημειώθηκε καταστροφική αύξηση της ανεργίας και της φτώχειας, υιοθετήθηκαν μέτρα λιτότητας και συρρικνώθηκε σημαντικά το ΑΕΠ.
Τα τελευταία όμως χρόνια, η Ελλάδα έχει μπει σε τροχιά ανάκτησης της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής σταθερότητας, όπως αποδεικνύεται, άλλωστε, και από την καλή απόδοση των ελληνικών κρατικών ομολόγων.
Η Ιταλία, ωστόσο, δεν έχει αυτό το «άλλοθι». Η πτώση του κατά κεφαλήν εισοδήματος στην Ιταλία φαίνεται να οφείλεται σε μια γενικευμένη υποβάθμιση των μισθολογικών συνθηκών, καθώς και στη μείωση της παραγωγικότητας.
Οι υπόλοιπες μεγάλες οικονομίες της Ε.Ε. σημείωσαν πρόοδο – έστω και μικρή –η οποία επήλθε με διαφορετικούς ρυθμούς στην κάθε χώρα.
Το κατά κεφαλήν εισόδημα στην Ισπανία αυξήθηκε κατά 11%, στην Αυστρία κατά 14%, στο Βέλγιο κατά 15% και στο Λουξεμβούργο κατά 17%. Τέλος, στη Γαλλία η αύξηση αυτή ανέρχεται σε ποσοστό 21%, ενώ στη Γερμανία σε ποσοστό 24%.
Τις καλύτερες επιδόσεις ως προς την αύξηση του κατά κεφαλήν εισοδήματος, παρουσιάζουν χώρες που, μετά την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προσέλκυσαν σημαντικές ξένες επενδύσεις χάρη στο χαμηλό κόστος εργασίας, την αναπτυσσόμενη εσωτερική αγορά και τη στρατηγική γεωγραφική τους θέση. Μεταξύ αυτών είναι, για παράδειγμα, η Ρουμανία (+134%), η Λιθουανία (+95%) και η Πολωνία (+91%), καθώς και η Ουγγαρία. Οι χώρες αυτές έλαβαν κονδύλια από την ΕΕ – τα οποία επένδυσαν σε υποδομές (δρόμους, ενεργειακά δίκτυα, μεταφορές), στην ψηφιοποίηση, καθώς και στην εκπαίδευση και κατάρτιση –τα οποία κατάφεραν να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Η ποσοστιαία μεταβολή του κατά κεφαλήν εισοδήματος, από το έτος 2010, έχει ως εξής: στη Γαλλία, η αύξηση ανέρχεται σε ποσοστό 11,79%, στην Ισπανία σε 8,16% και στη Γερμανία φτάνει σε 17,35%.
Σε αντίθεση με την παραπάνω σημαντική αύξηση, στην Ιταλία, αυτή ανέρχεται σε ποσοστό μόνο 1,26% ! Αυτό συμβαίνει επειδή, στην Ιταλία, η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών έχει υποχωρήσει σε επίπεδα ακόμα χαμηλότερα από το 2004, με αποτέλεσμα την πολύ χαμηλή και αργή ανάπτυξη, τη στασιμότητα της παραγωγικότητας, την αδύναμη αγορά εργασίας και την αύξηση των τιμών.
Συνεπώς, Η Ιταλία και η Ελλάδα παραμένουν οι μόνες χώρες της Ε.Ε. όπου το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών μειώθηκε τα τελευταία είκοσι χρόνια. Ενώ η Ελλάδα δείχνει σημάδια ανάκαμψης, η Ιταλία παραμένει σε στασιμότητα, με χαμηλή ανάπτυξη, στασιμότητα παραγωγικότητας και φθίνουσα αγοραστική δύναμη, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για στοχευμένες πολιτικές οικονομικής ενίσχυσης.
Πηγή: Άρθρο της Alessia Conzonato, με τίτλο: «Reddito reale, Italia e Grecia sono gli unici due paesi Ue dove le famiglie sono più povere di vent’anni fa: la mappa della decrescita» (ελλ. τίτλος: Πραγματικό εισόδημα: η Ιταλία και η Ελλάδα είναι οι μόνες δύο χώρες της Ε.Ε. όπου τα νοικοκυριά είναι πιο φτωχά σε σχέση με είκοσι χρόνια πριν — ο χάρτης της απο-ανάπτυξης), δημοσιευμένο στο:
Tags: #οικονομία #κατάκεφαλήνεισόδημα #ανάπτυξη #νοικοκυριά
