Ο Ν. 5316/2026, που ενσωμάτωσε την ευρωπαϊκή οδηγία 2023/970, ενισχύει περαιτέρω την εφαρμογή στον εργασιακό χώρο της αρχής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών. Η μισθολογική ισότητα για όμοια εργασία ή εργασία ίδιας αξίας επιτυγχάνεται, στον νόμο, μέσω της διαφάνειας ως προς τις αμοιβές και μέσω μηχανισμών επιβολής και αφορά ιδιωτικούς και δημόσιους υπαλλήλους.
Τι αλλάζει με τον νέο νόμο:
Απαγορεύεται σε έναν εργασιακό χώρο να αμείβονται διαφορετικά οι άνδρες και οι γυναίκες των οποίων η εργασία είναι ίδια ή ίσης αξίας. Ο εργοδότης οφείλει να ακολουθεί ένα σύστημα καθορισμού αμοιβών που να το εξασφαλίζει αυτό, θέτοντας μισθολογικά κριτήρια που δεν σχετίζονται με το φύλο. Παράλληλα, οφείλει να κάνει γνωστά αυτά τα κριτήρια στους εργαζόμενους και να τα συνδιαμορφώνει από κοινού με τους εκπροσώπους τους.
Επιπλέον, απαγορεύεται να υφίστανται εργαζόμενοι διακρίσεις λόγω φύλου ή λόγω οικογενειακής κατάστασης όσον αφορά στους όρους πρόσβασης στην εργασία, επομένως δεν επιτρέπονται για παράδειγμα αγγελίες που να ζητάνε άτομα συγκεκριμένου φύλου για την κάλυψη μίας θέσης απασχόλησης.
Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις του νέου νόμου, είναι το δικαίωμα πληροφόρησης που δίνει στον εργαζόμενο. Ειδικότερα, οι εργαζόμενοι δικαιούνται ατομικά, μέσω των εκπροσώπων τους ή και μέσω του Συνηγόρου του Πολίτη, να ζητούν μισθολογικές πληροφορίες, όπως ποιο είναι το μέσο επίπεδο αμοιβής στην επιχείρηση για εργαζόμενους που τελούν ίδιο ή ίσης αξίας έργο με αυτούς. Από πλευράς τους οι εργοδότες έχουν την υποχρέωση να παρέχουν τις πληροφορίες αυτές εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και σίγουρα εντός 2 μηνών από το αίτημα, εκτός αν είναι εμφανώς καταχρηστικό ή επαναλαμβανόμενο. Επιπλέον απαγορεύεται να περιέχουν οι ατομικές συμβάσεις εργασίας ή οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας ή οι κανονισμοί εργασίας όρους που εμποδίζουν τους εργαζόμενους να γνωστοποιούν την αμοιβή τους, όταν το κάνουν για να διαφυλάξουν το δικαίωμα ίσης αμοιβής.
Οι εργαζόμενοι και οι εκπρόσωποι των εργαζομένων αντιστοίχως, έχουν υποχρέωση εχεμύθειας για τα μισθολογικά δεδομένα που λαμβάνουν και οι εκπρόσωποι και ο Συνήγορος του Πολίτη συμβουλεύουν τους εργαζομένους σχετικά με τα δικαιώματά τους χωρίς να γνωστοποιούνται τα πραγματικά επίπεδα αμοιβής μεμονωμένων εργαζομένων.
Ο νόμος δημιουργεί πρόσθετες υποχρεώσεις για εργοδότες που απασχολούν μεγάλο αριθμό εργαζομένων. Συγκεκριμένα, οι εργοδότες που απασχολούν από εκατό εργαζόμενους και πάνω υποχρεούνται να δημοσιοποιούν σχετικά με τις επιχειρήσεις τους κάποιες πληροφορίες (ανά ένα ή τρία έτη, ανάλογα του αριθμού των εργαζομένων) χωρίς αίτημα, όπως είναι ενδεικτικά: τι χάσμα υπάρχει στους μισθούς μεταξύ των φύλων, τι χάσμα υπάρχει ως προς πρόσθετες απολαβές π.χ. bonus, κ.α. Όταν διαπιστώνεται αδικαιολόγητη διαφορά μεταξύ των μισθών των εργαζομένων, καλείται ο εργοδότης να το διορθώσει σε διάστημα 6 μηνών και ο νόμος προβλέπει και άλλους μηχανισμούς ισότιμης διαμόρφωσης των μισθών με συμμετοχή των εκπροσώπων των εργαζομένων, της Επιθεώρησης Εργασίας και του Συνηγόρου του Πολίτη.
Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί, ότι απαγορεύεται η απόλυση ή οποιαδήποτε αλλαγή στη μεταχείριση ενός εργαζομένου επειδή ζήτησε πληροφορίες ή επεδίωξε την εφαρμογή του παρόντος νόμου για την ισότητα των φύλων στις αμοιβές.
Δικηγόρος Εργατολόγος
