των Σ. Γ. Ρομπόλη, Β. Γ. Μπέτση
Η επιδημία της… ύφεσης και πώς αντιμετωπίζεται
Επειτα από δύο εβδομάδες οικονομικού lockdown το ερώτημα που τίθεται είναι ποιες θα είναι οι συνέπειες αντιμετώπισης του κορωνοϊού στην ελληνική οικονομία.
Η άρση των συνεπειών απαιτεί ταυτόχρονη υλοποίηση και χρηματοδότηση, από το κράτος και την EE, μέτρων διάσωσης της πραγματικής οικονομίας και παράλληλης ευθυγράμμισης της καμπύλης μόλυνσης με την καμπύλη ύφεσης.
Θα επιχειρήσουμε να προσδιορίσουμε τις επιπτώσεις στον ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ, όσο και του υπολογισμού των απαιτούμενων πόρων και μέτρων διάσωσης οικονομίας και κοινωνίας.
Εξετάζουμε, κατ’ αρχήν, την επίδραση στον τουρισμό. Τα άμεσα έσοδα του τουρισμού υπολογίζονται στα €21,6 δισ. και η συμβολή του στη διαμόρφωση του ΑΕΠ 11,7% (ΑΕΠ €184,7 δισ.). Συνυπολογίζοντας και τα πολλαπλασιαστικά οφέλη του τουρισμού, η συνολική συνεισφορά του ανέρχεται στα €47-57 δισ., δηλαδή κυμαίνεται από 26% μέχρι 31% στη διαμόρφωση του ΑΕΠ. Αναλύοντας τα στοιχεία των τελευταίων ετών, διαπιστώνουμε ότι για το 2017 τα έσοδα ήταν €17,7 δισ. και συνέβαλε στο 10% στο ΑΕΠ, το 2018 €19,05 δισ. συμβάλλοντας στο ΑΕΠ κατά 10,6%, το 2019 €23,5 δισ. με συμβολή 12,5% του ΑΕΠ. Για κάθε 1 ευρώ έσοδο στον τουρισμό δημιουργούνται €2,2 (πολλαπλασιαστής ΙΟΒΕ) στο ΑΕΠ ή €2,65 (πολλαπλασιαστής ΚΕΠΕ). Λαμβάνοντας υπ’ όψιν ως μέσο όρο €2,4 των πολλαπλασιαστών, έγιναν δύο σενάρια:
1. Πλήρης απώλεια εσόδων Μάρτιο, Απρίλιο και Μάιο.
2. Πλήρης απώλεια εσόδων Ιουνίου και 25% των εσόδων του Ιουλίου.
Στο σενάριο 1, με χαμένα έσοδα €2,2 δισ. η ύφεση εκτιμάται στο 3%.
Στο σενάριο 2, με απώλεια εσόδων €5,2 δισ., η ύφεση εκτιμάται στο 5,3%.
Ομως, απαιτείται να ληφθούν υπ’ όψιν και οι επιπτώσεις των εξής μέτρων:
l η δυνατότητα στις επιχειρήσεις για εκ περιτροπής απασχόληση μέχρι και 6 μήνες που θα προκαλέσει μείωση της μισθολογικής δαπάνης κατά 50% με αντίκτυπο στην καταναλωτική,
l η συσχέτιση με τα ιστορικά στοιχεία της ανεργίας και της ύφεσης (2011 απώλεια 243.000 θέσεων εργασίας, ανεργία 17,90%, άνεργοι 882.000 και -8,4% ύφεση και 2012 απώλεια 313.000 θέσεων εργασίας, ανεργία 24,50%, άνεργοι 1.195.000 και ύφεση -7,6%),
l η ανακοίνωση του υπουργείου Εργασίας ότι στην πρώτη εβδομάδα του lockdown παρατηρήθηκαν 50.000 απολύσεις.
Υπό αυτές τις συνθήκες η οικονομία εκτιμάται ότι θα παρουσιάσει μια επιπλέον ύφεση 3,5%.
Κατά συνέπεια, στο σενάριο 1 η συνολική ύφεση για το 2020 εκτιμάται στο 6,5%, ενώ στο σενάριο 2 στο 8,8%.
Στις συνθήκες αυτές, εάν ληφθούν άμεσα μέτρα στήριξης ύψους €7 δισ., τότε η ύφεση στο σενάριο 1 από 6,5% εκτιμάται στο επίπεδο του 2,7%, ενώ στο σενάριο 2 από 8,8%, εκτιμάται στο 5%.
Αντίστοιχα, με μέτρα στήριξης ύψους €10 δισ., η ύφεση στο σενάριο 1 εκτιμάται στο 1,2% και στο σενάριο 2 στο 3,5%, ενώ με μέτρα €15 δισ., στο σενάριο 1 δεν παρατηρείται ύφεση και στο σενάριο 2 η ύφεση εκτιμάται στο 1%.
Με άλλα λόγια, η ελαχιστοποίηση της ύφεσης και η ρηχότητα της καμπύλης της ύφεσης απαιτούν πόρους χρηματοδότησης ειδικών και έκτακτων μέτρων της τάξης των €12-15 δισ. Βέβαια, στο σενάριο κατά το οποίο η πανδημία επεκτείνεται χρονικά, η οικονομική δραστηριότητα θα υπολειτουργεί μέχρι το τέλος του 2020 και η κανονικότητα θα επιστρέψει το 2021, τότε η ύφεση θα προσεγγίσει το 12% και η χρηματοδοτική απαίτηση στήριξης εκτιμάται στα €20-22 δισ.
Ο κ. Σ. Γ. Ρομπόλης είναι ομότιμος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου
και ο Β. Γ. Μπέτσης αναλογιστής και υποψήφιος διδάκτορας.
ΠΗΓΗ: TO BHMA
