Μία αναπάντεχη – σε πρώτο άκουσμα – απόφαση εξέδωσε το Κοινωνικό Δικαστήριο του Αλικάντε στην Ισπανία, το οποίο έκρινε ότι είναι νόμιμη η απόλυση εργαζόμενης που έλαβε χώρα επειδή η ίδια … προσερχόταν στην εργασία της 40 λεπτά νωρίτερα!
Η επιχείρηση είχε ζητήσει από την εργαζόμενη επανειλημμένως, ήδη από το 2023, να μην προσέρχεται στην εργασία της νωρίτερα, ώστε να μην «χτυπάει», αντιστοίχως, νωρίτερα την κάρτα καταγραφής των ωρών εργασίας της· εκείνη δε, αγνοούσε συστηματικά τις υποδείξεις του εργοδότη της και συνέχισε να προσέρχεται στους χώρους εργασίας μεταξύ των ωρών 6:45 και 7:00 π.μ., ενώ το ωράριο εργασίας της είχε συμφωνηθεί να ξεκινάει στις 7:30 π.μ.. Το Δικαστήριο, τελικά, δικαίωσε τον εργοδότη, κρίνοντας ως νόμιμο λόγο απόλυσης τη συστηματική άρνηση συμμόρφωσης της εργαζόμενης στις υποδείξεις του.
Πώς θα μπορούσε να εξηγηθεί η απόφαση αυτή βάσει της ελληνικής νομοθεσίας;
Ο εργαζόμενος υπάγεται στο διευθυντικό δικαίωμα του εργοδότη του, γεγονός που συνεπάγεται την υποχρέωσή του να εκτελεί με επιμέλεια τις συμβατικές του υποχρεώσεις, καθώς και να ακολουθεί τις εντολές και τις υποδείξεις του τελευταίου, αναφορικά με τους όρους, τον τρόπο, τον τόπο και τον χρόνο παροχής της εργασίας, εφόσον βέβαια οι υποδείξεις αυτές δεν αντιβαίνουν σε διάταξη νόμου ή στην εργασιακή σύμβαση· η δε ως άνω υποχρέωση του εργαζόμενου απορρέει ιδιαίτερα από τη διάταξη του άρ. 652 του Αστικού Κώδικα.
Ακόμη, στην Ελλάδα, με το άρ. 74 ν. 4808/2021 θεσπίστηκε η υποχρέωση των επιχειρήσεων-εργοδοτών να διαθέτουν ηλεκτρονικό σύστημα μέτρησης του χρόνου εργασίας, η οποία μέτρηση πραγματοποιείται μέσω της σήμανσης της – γνωστής πλέον σε όλους μας – ψηφιακής κάρτας εργασίας. Η εφαρμογή του μέτρου στην πράξη ξεκίνησε σταδιακά από το 2022, σε κλάδους όπως οι τράπεζες και τα μεγάλα σούπερ μάρκετ, και πλέον επεκτείνεται συνεχώς.
Στο σημείο αυτό αξίζει να επισημανθεί ότι, παρόλο που η υποχρέωση για την ορθή χρήση της ψηφιακής κάρτας εκ μέρους του εργαζομένου βαρύνει τον εργοδότη, ο εργαζόμενος οφείλει να ακολουθεί πιστά τις οδηγίες του τελευταίου αναφορικά με τη σήμανση της ψηφιακής κάρτας, ενώ σε περίπτωση που παραβαίνει την υποχρέωση περί ορθής σήμανσης, ο ίδιος είναι υπόλογος σε αυτόν. Έτσι, εάν έχει θεσπισθεί Εσωτερικός Κανονισμός Εργασίας στην επιχείρηση, η μη ορθή σήμανση μπορεί να αντιμετωπισθεί ως σοβαρό πειθαρχικό παράπτωμα, επιφέροντας κυρώσεις. Ακόμη, η μη ορθή χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας εκ μέρους του εργαζομένου μπορεί να θεωρηθεί παράβαση των συμβατικών του υποχρεώσεων, δικαιολογώντας ακόμα και την απόλυσή του, ιδιαίτερα εάν η συνέπεια αυτή έχει προβλεφθεί στην εργασιακή του σύμβαση, και έχουν επιβληθεί στον εργοδότη πρόστιμα από την Επιθεώρηση Εργασίας για την μη ορθή χρήση της.
Συνεπώς, η απόφαση του Δικαστηρίου του Αλικάντε καταδεικνύει ότι ακόμη και συμπεριφορές που εκ πρώτης όψεως δεν φαίνονται αντισυμβατικές, όπως η πρόωρη προσέλευση, μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρά ζητήματα όταν γίνονται ενάντια στις οδηγίες του εργοδότη. Με τη ψηφιακή κάρτα εργασίας να αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο και στην Ελλάδα, η συνέπεια και η σωστή χρήση της δεν είναι τυπική λεπτομέρεια αλλά βασική συμβατική υποχρέωση. Η συστηματική παραβίαση ως προς την ορθή χρήση της μπορεί να διαταράξει την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης και να οδηγήσει ακόμη και σε λύση της εργασιακής σχέσης — κάτι που υπενθυμίζει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, καθώς και της αμοιβαίας τήρησης των κανόνων.
Δικηγόρος Εργατολόγος
Πηγή: Άρθρο του Andrés Senior Duran, με τίτλο «Despiden a una mujer sin indemnización por llegar demasiado pronto a su trabajo: la Justicia lo declara procedente» (ελλ. τίτλος: Απολύεται γυναίκα χωρίς αποζημίωση επειδή προσέρχεται υπερβολικά νωρίς στην εργασία της· η Δικαιοσύνη το κρίνει σύννομο), δημοσιευμένο στο:
