Κατόπιν έγκρισης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το νέο πλαίσιο για τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια Εργαζομένων (ΕΣΕ) ψηφίστηκε από τα ως άνω θεσμικά όργανα στις 26/11/2025 και δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ μόλις την 11η/12/2025. Πρόκειται για την Οδηγία (ΕΕ) 2025/2450, που τροποποιεί την Οδηγία 2009/38/ΕΚ, και έχει ως στόχο την αποτελεσματικότερη επιβολή των δικαιωμάτων διακρατικής ενημέρωσης και διαβούλευσης.
Τα ΕΣΕ αποτελούν το βασικό όργανο εκπροσώπησης των εργαζομένων σε επιχειρήσεις κοινοτικής εμβέλειας, δηλαδή με τουλάχιστον 1.000 εργαζομένους εντός της ΕΕ ή ΕΟΧ, εκ των οποίων 150 σε δύο κράτη-μέλη. Η ίδρυσή τους εξαρτάται από αίτημα της διοίκησης της επιχείρησης ή 100 εργαζομένων και γίνεται μέσω Ειδικού Διαπραγματευτικού Οργάνου, με κυρίως συμβουλευτική αρμοδιότητα.
Σύμφωνα με στοιχεία της ETUC (European Trade Union Confederation, ελλ: Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων), περίπου 1.000 ΕΣΕ λειτουργούν σήμερα στην Ευρώπη, κυρίως στον μεταποιητικό τομέα και σε επιχειρήσεις με έδρα τη Γερμανία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και σε μη ευρωπαϊκές πολυεθνικές. Η λειτουργία των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων Εργαζομένων διέπεται κατά κύριο λόγο από το δίκαιο του κράτους στο οποίο εδρεύει η κεντρική διοίκηση της επιχείρησης.
Τα ΕΣΕ καλύπτουν ζητήματα κοινωνικής και περιβαλλοντικής πολιτικής, όπως επαγγελματική κατάρτιση, υγιεινή και ασφάλεια, εταιρική κοινωνική ευθύνη, αειφορία και βιομηχανική πολιτική. Η σύνθεση δίνει έμφαση στην ισορροπία φύλων, με αναπληρωματικά μέλη και συμμετοχή εκπροσώπων τρίτων χωρών ως παρατηρητών.
Η νέα Οδηγία για τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια Εργαζομένων προβλέπει σημαντικές αλλαγές: ενδεικτικά, η έννοια των διακρατικών ζητημάτων που αυτά επιλαμβάνονται διευρύνεται, περιλαμβάνοντας πλέον ζητήματα που μπορεί μεν να αφορούν ένα μόνο κράτος-μέλος, αλλά έχουν σημαντικές συνέπειες σε άλλα∙ παράλληλα δε, αυξάνεται ο ελάχιστος αριθμός των ολομελειών που πραγματοποιούνται, από μία σε δύο ανά έτος, με φυσική παρουσία, εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων. Ακόμη, καθιερώνεται το δικαίωμα γραπτής απάντησης από τη διοίκηση της επιχείρησης σε αιτήματα των Συμβουλίων, ενώ διασφαλίζεται αφενός η πρόσβαση σε εμπειρογνώμονες, αφετέρου η εκπαίδευση των μελών με έξοδα που καλύπτονται από την ίδια ως άνω διοίκηση. Επιδιώκεται, επιπροσθέτως, πιο ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων στα ΕΣΕ, με την πρόβλεψη ότι οι γυναίκες και οι άνδρες αποτελούν έκαστοι τουλάχιστον το 40% των μελών των εν λόγω Συμβουλίων. Τέλος, καταργούνται οι προηγούμενες εξαιρέσεις, καθιστώντας όλα τα ΕΣΕ υπαγόμενα στις νέες ρυθμίσεις.
Με λίγα λόγια, η νέα ως άνω Οδηγία ενισχύει τη διακρατική εκπροσώπηση και τη συμβουλευτική λειτουργία των ΕΣΕ, έχοντας ως στόχο την προαγωγή της διαφάνειας, της ισορροπίας φύλων, της εκπαίδευσης και της προστασίας των μελών. Τα κράτη-μέλη έχουν προθεσμία αφενός δύο ετών – και δη μέχρι τον Ιανουάριο του 2028 – για την ενσωμάτωση της Οδηγίας στην εθνική νομοθεσία, αφετέρου τριών ετών – και δη μέχρι τον Ιανουάριο του 2029 – για την εφαρμογή των διατάξεων αυτής.
Πηγές:
- Άρθρο των Ilaria Armaroli, Silvia Caneve, Sara Prosdocimi με τίτλο “What Are the European Works Councils Today, and What Do They Do? An Overview of the Contents of Selected EWC Founding Agreements, Pending the Entry into Force of the New European Framework” (ελλ. τίτλος: Τι Είναι Σήμερα τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια Εργαζομένων και Ποιος Είναι ο Ρόλος τους; Μία Επισκόπηση του Περιεχομένου Επιλεγμένων Ιδρυτικών Συμφωνιών των ΕΣΕ, εν Αναμονή της Εφαρμογής του Νέου Ευρωπαϊκού Πλαισίου), δημοσιευμένο στο:
- Δελτίο τύπου του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τίτλο «Ενίσχυση της εκπροσώπησης των εργαζομένων της ΕΕ σε πολυεθνικές εταιρείες: Πράσινο φως του Συμβουλίου για την αναθεώρηση της οδηγίας για τα ευρωπαϊκά συμβούλια εργαζομένων», δημοσιευμένο στην επίσημη ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:
Δείτε εδώ το κείμενο της Οδηγίας (ΕΕ) 2025/2450
