Μπορεί η χρόνια υποστελέχωση ενός δημόσιου νοσοκομείου, οι συνεχείς εφημερίες και η αδυναμία λήψης των νόμιμων αδειών να θεμελιώσουν ευθύνη του νοσοκομείου για την εργασιακή εξουθένωση («burn out») ενός ιατρού;
Στο ιδιαίτερα επίκαιρο αυτό ζήτημα απάντησε το Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Χανίων με την υπ’ αρ. 222/2026 απόφασή του, επιδικάζοντας σε Διευθύντρια Παθολογικής Κλινικής δημόσιου νοσοκομείου χρηματική ικανοποίηση ύψους 20.000 ευρώ λόγω ηθικής βλάβης. Αναλυτικότερα, η ενάγουσα ήταν ιατρός, Διευθύντρια Παθολογικής Κλινικής περιφερειακού δημόσιου νοσοκομείου, υπηρετώντας το ΕΣΥ επί 20 χρόνια. Όπως υποστήριξε με την αγωγή της το νοσοκομείο κατά τον τρόπο που διοικούνταν την εξάντλησε σωματικά και ψυχικά υποπίπτοντας σε σωρεία παρανόμων ενεργειών και παραλείψεων που την οδήγησαν τελικώς στην παραίτηση.
Η ιατρός υποστήριξε ότι η χρόνια υποστελέχωση του νοσοκομείου είχε ως αποτέλεσμα η ίδια και οι συνάδελφοί της να καλούνται συστηματικά να πραγματοποιούν αριθμό εφημεριών μεγαλύτερο από τον νόμιμο, πολλές φορές κατόπιν σχετικών «εντέλλεσθε» της διοίκησης. Παράλληλα, η υποστελέχωση του νοσοκομείου καθιστούσε εξαιρετικά δυσχερή ακόμη και τη λήψη των νόμιμων αδειών των ιατρών. Επιπλέον, η ιατρός υποστήριξε ότι είχε επανειλημμένα επιχειρήσει να αναδείξει στη διοίκηση του νοσοκομείου το πρόβλημα και τους κινδύνους που αυτό δημιουργούσε, όχι μόνο για την υγεία των ιατρών αλλά και για την ασφαλή και προσήκουσα περίθαλψη των ασθενών. Οι προσπάθειές της όμως, δεν οδήγησαν σε ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος, ενώ η στάση της διοίκησης απέναντί της υπήρξε απαξιωτική και προσβλητική. Η γνωστοποιημένη στη διοίκηση του νοσοκομείου ψυχική και σωματική της εξάντληση ως αποτέλεσμα της ανωτέρω περιγραφόμενης κατάστασης ήταν τέτοια, που την ώθησε στην παραίτηση, παρά το ότι η ίδια αγαπούσε ιδιαίτερα τη δουλειά της. Η ζημία λοιπόν της ενάγουσας στην προκειμένη συνίστατο αφενός στην ανάπτυξη του συνδρόμου της εργασιακής εξουθένωσης («burn out»), αφετέρου στην αναγκαστική παραίτησή της υπό το βάρος των συνθηκών που είχαν διαμορφωθεί.
Το δικαστήριο, έκανε δεκτή την εν λόγω αγωγή της ιατρού, θεωρώντας ότι το ιστορικό της αποδείχθηκε πλήρως και ότι πράγματι συντελέστηκαν παράνομες πράξεις από την πλευρά του νοσοκομείου. Μεταξύ αυτών αξιολογήθηκαν, ενδεικτικά, η παράλειψη της διοίκησης να απαντήσει στις επίσημες διαμαρτυρίες της ιατρού, καθώς και η μη προσφυγή στα αρμόδια υπερκείμενα όργανα, όπως το αρμόδιο Υπουργείο, προκειμένου να αναζητηθεί λύση στο πρόβλημα. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο αναγνώρισε αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ των παράνομων ενεργειών και παραλείψεων της διοίκησης και της ψυχοσωματικής κατάστασης στην οποία περιήλθε η ιατρός.
Για τον καθορισμό της χρηματικής ικανοποίησης συνεκτιμήθηκε το σύνολο των περιστάσεων της υπόθεσης. Μεταξύ άλλων, το Δικαστήριο έλαβε υπόψη ότι, σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, η νυχτερινή απασχόληση σε εφημερεύουσες κλινικές είναι ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς και ότι η ψυχοσωματική καταπόνηση της ιατρού δεν υπήρξε πρόσκαιρη, αλλά διήρκεσε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Υπό τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο επιδίκασε στην ιατρό ολόκληρο το αιτηθέν ποσό των 20.000 ευρώ ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.
Η υπ’ αρ. 222/2026 απόφαση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, διότι αναδεικνύει ότι η χρόνια υποστελέχωση μιας δημόσιας υπηρεσίας δεν απαλλάσσει αυτομάτως τη διοίκηση από τις υποχρεώσεις της έναντι των εργαζομένων. Η έλλειψη προσωπικού, οι αυξημένες υπηρεσιακές ανάγκες ή οι δυσχέρειες λειτουργίας ενός νοσοκομείου δεν σημαίνουν ότι ο εργαζόμενος οφείλει να αποδέχεται χωρίς όριο μια κατάσταση διαρκούς υπεραπασχόλησης και εξουθένωσης.
Για τον λόγο αυτό, σε περιπτώσεις χρόνιας υπεραπασχόλησης, συστηματικής υπέρβασης των ορίων του χρόνου εργασίας, αδυναμίας λήψης αδειών και αδράνειας της διοίκησης παρά τις επανειλημμένες έγγραφες αναφορές του εργαζομένου, έχει ιδιαίτερη σημασία να εξετάζεται κάθε υπόθεση εξατομικευμένα, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την αναζήτηση δικαστικής προστασίας και αποζημίωσης.
Δικηγόρος Εργατολόγος
