Καθώς πλησιάζει το τέλος της χρονιάς, αξίζει να ελεγχθούν τα υπόλοιπα κανονικής άδειας. Η άδεια είναι χρόνος ανάπαυσης που πρέπει να χορηγείται πραγματικά, με τήρηση των κανόνων και των προθεσμιών.
Μπορεί ο εργαζόμενος να ζητήσει την άδεια σε περισσότερα διαστήματα;
Ο ν. 5239/2025 έδωσε μεγαλύτερη ευελιξία στην κατανομή της ετήσιας άδειας, όταν το ζητήσει ο εργαζόμενος. Έτσι, μπορεί να αιτηθεί η άδεια να ληφθεί σε περισσότερα χρονικά διαστήματα μέσα στο έτος. Το αίτημα δεν σημαίνει ότι ο εργαζόμενος μπορεί να ορίζει μόνος του τις ημερομηνίες: η χορήγηση χρειάζεται συνεννόηση και προγραμματισμό, ενώ η νόμιμη ελάχιστη συνεχόμενη περίοδος πρέπει να τηρείται. Πρακτικά, το αίτημα είναι προτιμότερο να γίνεται γραπτώς, ώστε να αποτυπώνονται οι επιθυμητές ημερομηνίες και η απάντηση της επιχείρησης.
Η άδεια του 2026 δεν πρέπει να μείνει εκκρεμής χωρίς προγραμματισμό
Το Υπουργείο Εργασίας αναφέρει ότι η άδεια πρέπει να εξαντλείται μέχρι τη λήξη του πρώτου τριμήνου του επόμενου ημερολογιακού έτους. Για το υπόλοιπο του 2026, αυτό σημαίνει ότι ο προγραμματισμός πρέπει να οδηγεί στη χορήγησή της έως τις 31 Μαρτίου 2027. Η προθεσμία δεν είναι λόγος να αναβάλλεται η συνεννόηση μέχρι την τελευταία στιγμή. Οι εργοδότες χρειάζεται να οργανώνουν εγκαίρως τις άδειες, ενώ οι εργαζόμενοι καλό είναι να κρατούν το αίτημά τους και την επιβεβαίωση των ημερομηνιών. Η ακριβής εφαρμογή μπορεί να εξαρτάται από τις ειδικές περιστάσεις και τις ισχύουσες ρυθμίσεις για τη συγκεκριμένη σχέση εργασίας.
ΑΠ 1033/2025: αξίωση για άδεια που δεν χορηγήθηκε
Ο Άρειος Πάγος, με την ΑΠ 1033/2025, εξέτασε εργατική διαφορά που περιλάμβανε αξίωση αποζημίωσης για μη ληφθείσα άδεια συγκεκριμένων ετών. Στην υπόθεση, το Εφετείο είχε αξιολογήσει τα αποδεικτικά στοιχεία και είχε επιδικάσει ποσό για μέρος των αξιώσεων· ο Άρειος Πάγος έκρινε αβάσιμο λόγο αναίρεσης που αφορούσε αυτή την αποδεικτική αξιολόγηση. Η απόφαση δεν θεσπίζει αυτόματη αποζημίωση για κάθε υπόλοιπο άδειας ούτε υποκαθιστά τον έλεγχο των νόμιμων προϋποθέσεων. Υπενθυμίζει, όμως, ότι σε μια διαφορά έχουν σημασία τα συγκεκριμένα αιτήματα, οι απαντήσεις του εργοδότη και τα στοιχεία για το αν και πότε χορηγήθηκε η άδεια.
ΔΕΕ, C‑684/16: ο εργοδότης οφείλει να δώσει πραγματική δυνατότητα λήψης άδειας
Στην υπόθεση Max-Planck, C‑684/16, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκρινε στις 6 Νοεμβρίου 2018 ότι η απώλεια της ετήσιας άδειας δεν μπορεί να επέρχεται αυτόματα μόνο και μόνο επειδή ο εργαζόμενος δεν υπέβαλε αίτημα. Ο εργοδότης πρέπει να αποδεικνύει ότι έδωσε στον εργαζόμενο πραγματική δυνατότητα να λάβει την άδεια και ότι τον ενημέρωσε κατάλληλα για τον κίνδυνο απώλειάς της. Αν, παρά αυτά, ο εργαζόμενος επέλεξε συνειδητά να μην την πάρει, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι διαφορετικό. Η κρίση ερμηνεύει το ενωσιακό δικαίωμα ελάχιστης ετήσιας άδειας· η εφαρμογή της σε κάθε εθνική υπόθεση εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά. Για τον εργοδότη, ένας σαφής προγραμματισμός και η έγκαιρη ενημέρωση μειώνουν τις αμφισβητήσεις· για τον εργαζόμενο, βοηθά να διατηρεί γραπτά τα σχετικά αιτήματα και τις απαντήσεις.
Δικηγόρος Εργατολόγος
