Η τηλεργασία (άρ. 67 ν. 4808/2021) αποτελεί κατ’ αρχήν προϊόν συμφωνίας μεταξύ του εργοδότη και του εργαζομένου· δύναται, όμως, να αποφασισθεί και έπειτα από αίτημα του τελευταίου, όταν ο ίδιος αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας.
Δεδομένης της ιδιαίτερης φύσης ως προς τον τρόπο παροχής της εργασίας υπό καθεστώς τηλεργασίας, καθώς και του μειωμένου ελέγχου που εκ των πραγμάτων δύναται να ασκεί ο εργοδότης στον τηλεργαζόμενο ως προς τις συνθήκες παροχής της εργασίας, ο πρώτος οφείλει να λαμβάνει ιδιαίτερα μέτρα ως προς τη διαφύλαξη της υγείας και της ασφάλειας του τελευταίου.
Κατ’ αρχάς, χρειάζεται να διευκρινισθεί ότι, βάσει της αρχής της ισότητας, ο εργοδότης έχει, ως προς τους τηλεργαζομένους, τις ίδιες υποχρεώσεις που έχει και απέναντι στους εργαζομένους που απασχολούνται στις εγκαταστάσεις του. Έτσι, η υποχρέωση πρόνοιας του άρ. 662 ΑΚ, κατά την οποία ο εργοδότης οφείλει να διαρρυθμίζει τα σχετικά με την εργασία και με το χώρο της καθώς και τα σχετικά με τη διαμονή, τις εγκαταστάσεις και τα μηχανήματα ή εργαλεία, έτσι ώστε να προστατεύεται η ζωή και η υγεία του εργαζομένου, δεσμεύει και απέναντι στους τηλεργαζομένους.
Ακόμη, προς μεγαλύτερη διασφάλισή του (π.χ. σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος), ο εργοδότης μπορεί να λάβει επιπρόσθετα μέτρα, ώστε να διαβεβαιώσει ότι ο χώρος της οικίας του εργαζομένου στον οποίο ο τελευταίος θα απασχολείται εξ αποστάσεως είναι ασφαλής και κατάλληλος προς εργασία. Ένα τέτοιο μέτρο είναι η επίσκεψη του ιατρού εργασίας ή/και του τεχνικού ασφαλείας της επιχείρησης ̶ ή εφόσον αυτοί δεν υπάρχουν στην επιχείρηση, του ίδιου του εργοδότη ̶ στο σπίτι του εργαζομένου που απασχολείται, ή πρόκειται να απασχοληθεί, υπό καθεστώς τηλεργασίας.
Επισημαίνεται ότι, δεδομένης της συνταγματικής προστασίας του ασύλου της κατοικίας και της ιδιωτικής ζωής, η επίσκεψη αυτή λαμβάνει χώρα υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Ειδικότερα, απαιτείται ρητή συγκατάθεση του εργαζομένου και, σε περίπτωση που αυτός συγκατοικεί με άλλα άτομα, και των συγκατοίκων του· η δε συγκατάθεση δεν θεωρείται ότι δίδεται σιωπηρά με την αίτηση ή συμφωνία για τηλεργασία. Ακόμη, η επίσκεψη θα πρέπει να λάβει χώρα εντός καθορισμένης ημερομηνίας και ώρας, για την οποία έχει ενημερωθεί ο τηλεργαζόμενος εκ των προτέρων, και πάντως εντός των εργάσιμων ημερών και ωρών. Μάλιστα, η επίσκεψη θα πρέπει να περιορίζεται στον χώρο του σπιτιού που ο εργαζόμενος θα παρέχει την τηλεργασία. Το πόρισμα που προκύπτει από τον έλεγχο αυτό διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην έναρξη ή στη συνέχιση της τηλεργασίας.
Φυσικά, εάν υπάρχουν ηπιότερα μέτρα με τα οποία μπορεί να διαπιστωθεί ότι ο χώρος που ο εργαζόμενος θα παρέχει την εργασία του είναι ασφαλής και κατάλληλος, προτιμώνται αυτά. Ένα τέτοιο μέτρο είναι, για παράδειγμα, η υπεύθυνη συμπλήρωση από τον εργαζόμενο ειδικού ερωτηματολογίου, το οποίο αφορά, ενδεικτικά, στη διαρρύθμιση του χώρου τηλεργασίας, στην ποιότητα του εξοπλισμού κ.λ.π. Στην περίπτωση αυτή, το ως άνω πόρισμα θα εξαχθεί από τις απαντήσεις του τηλεργαζομένου.
Τέλος, ο εργοδότης δεν πρέπει να παραλείψει να ενημερώσει τον τηλεργαζόμενο αναφορικά με τους όρους εργασίας που διαφοροποιούνται λόγω της τηλεργασίας, εντός 8 ημερών από την έναρξη της τελευταίας· οι δε όροι αυτοί αφορούν, μεταξύ άλλων, στην υγεία και την ασφάλεια των τηλεργαζομένων και στη διαδικασία αναγγελίας τυχόν εργατικού ατυχήματος.
Ακόμη, ο εργοδότης πληροφορεί τον τηλεργαζόμενο για την πολιτική της επιχείρησης, όσον αφορά στην υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, η οποία περιλαμβάνει ιδίως τις προδιαγραφές του χώρου τηλεργασίας, τους κανόνες χρήσης οθονών οπτικής απεικόνισης, τα διαλείμματα, τα οργανωτικά και τεχνικά μέσα τηλεργασίας και κάθε άλλο αναγκαίο στοιχείο. Ο τηλεργαζόμενος υποχρεούται να εφαρμόζει τη νομοθεσία για την υγιεινή και ασφάλεια στην εργασία και να μην υπερβαίνει το ωράριο εργασίας του.
Εν κατακλείδι, η τηλεργασία αποτελεί πραγματικότητα πλέον σε πολλές επιχειρήσεις της χώρας· για την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων, καθώς και για τη μεγαλύτερη διασφάλισή τους σε περίπτωση επέλευσης αυτών, είναι σημαντικό οι εργοδότες να εφαρμόζουν τα ως άνω μέτρα και να μεριμνούν συνεχώς για την υγεία και ασφάλεια των τηλεργαζομένων τους.
Δικηγόρος Εργατολόγος
