Τι ισχύει για την εργαζόμενη;
Τι ισχύει στην περίπτωση που το έμβρυο γεννιέται νεκρό ή καταλήγει αμέσως μετά τον τοκετό;
Σε ποια πρόσωπα επεκτείνεται η προστασία;
Το Σύνταγμα (άρθρο 21 παρ. 1) προβλέπει ρητά ότι η μητρότητα βρίσκεται υπό την προστασία του Κράτους. Η διάταξη αυτή δεν είναι απλώς συμβολική: αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται ο αυξημένος βαθμός προστασίας των εγκύων και λεχωϊδων εργαζομένων απέναντι στην απόλυση.
Σύμφωνα με το άρθρο 291 παρ. 2 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, απαγορεύεται και είναι απόλυτα άκυρη η απόλυση εργαζόμενης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, και για 18 μήνες μετά τον τοκετό. Η απόλυση επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση, αν υπάρχει σπουδαίος λόγος, που δεν σχετίζεται με την εγκυμοσύνη/μητρότητα.
Επιπλέον, αν ο εργοδότης επικαλεστεί σπουδαίο λόγο, οφείλει να αιτιολογήσει γραπτώς την απόλυση και να την κοινοποιήσει στην Επιθεώρηση Εργασίας.
Ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο και δυστυχώς υπαρκτό ερώτημα που τίθεται συχνά στην πράξη είναι το εξής: Τι συμβαίνει με την προστασία μιας εργαζόμενης από απόλυση, όταν κατά τον τοκετό το έμβρυο γεννιέται νεκρό ή ο θάνατος του νεογνού επέρχεται αμέσως μετά τον τοκετό;
Η προστασία της μητρότητας από την απόλυση ισχύει κανονικά και σε αυτή την περίπτωση.
Η νομολογία του Αρείου Πάγου έχει κρίνει ότι η προστασία από την απόλυση δεν εξαρτάται από το αν το παιδί γεννήθηκε ζωντανό ή νεκρό. Εν προκειμένω, ο νόμος δεν κάνει καμία διάκριση ως προς την έκβαση της κύησης. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι εργαζόμενες εξακολουθούν να χρειάζονται σωματική και ψυχική αποκατάσταση λόγω του τοκετού, όπως και στις άλλες κοινές περιπτώσεις. Άλλωστε, ο προστατευτικός σκοπός του δικαιώματος είναι η φροντίδα της μητέρας και η αποκατάσταση της υγείας της. Συνεπώς σε περιπτώσεις γέννησης νεκρού εμβρύου ή κατάληξης αυτού μετά τον τοκετό το 18μηνο διάστημα προστασίας από την απόλυση εκκινεί κατά την ημερομηνία του τοκετού, ανεξάρτητα από την έκβαση της κύησης, κατά τα γενικώς ισχύοντα για λεχώνες και γαλούχουσες εργαζόμενες.
Το ίδιο είδος προστασίας ισχύει και για τις καταγγελίες της σχέσης εργασίας εργαζομένων πατέρων για χρονικό διάστημα έξι μηνών μετά τον τοκετό. Με τον ν. 5239/2025 η προστασία έναντι της καταγγελίας επεκτάθηκε και για τις εργαζόμενες που υιοθετούν τέκνο ή γίνονται ανάδοχες τέκνου ηλικίας έως οκτώ (8) ετών, με χρονική αφετηρία την τοποθέτηση του τέκνου στην οικογένεια, καθώς και για τις εργαζόμενες που εμπλέκονται στη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, είτε ως τεκμαιρόμενες μητέρες, με χρονική αφετηρία τη γέννηση του παιδιού, είτε ως κυοφόροι γυναίκες.
Δικηγόρος Εργατολόγος
