AGI BOLOGNA 2018 – ΟΙ ΝΕΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

Share

Όπως ο ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ-ΕΡΓΑΤΟΛΟΓΟΣ ήδη σας έχει ενημερώσει, στη Bologna της Ιταλίας από τις  25-27/10/2018, διεξήχθη το ετήσιο συνέδριο της AGI 2018, δηλ. της ένωσης ιταλών εργατολόγων. Ήμασταν εκεί και παρακάτω καταγράφουμε υπό τη μορφή  σύντομων παρατηρήσεων τους άξονες και τα ουσιώδη σημεία των εισηγήσεων που αναπτύχθηκαν στο συνέδριο.

BOLOGNA 25-27/10/2018

ΟΙ ΝΕΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

  1. Η αποδιάρθρωση του χώρου (τοπικού/ παγκόσμιου).
  2. Η δημιουργία των αριθμών (σημασία της ανάλυσης).
  3. Η εισχώρηση των υποκειμένων (ένας κόσμος με υποκείμενα συνδεδεμένα).

 

ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΙΝΑΙ: Το σπάσιμο της κλασσικής ενότητας μεταξύ χώρου, χρόνου και δράσης. Η εξαφάνιση του σημείου αναφοράς του εργοστασίου με συνέπειες κατάρρευσης -αποδόμησης των παραδοσιακών παραγωγικών κλάδων και εξάλειψη των συνόρων, όχι μόνο γεωγραφικών και του κλάδου, αλλά και των φυσικών που επενδύουν ευθέως το χώρο όπου αναπτύσσεται η εργατική δραστηριότητα.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ :

  1. Η νέα γεωμετρία σχέσεων μεταξύ των κατηγοριών της εξαρτημένης εργασίας, της αυτονομίας και των ανεξαρτήτων υπηρεσιών.
  2. Η διάρθρωση διαδρομών ελαστικών μορφών εργασίας.
  3. Ο πολλαπλασιασμός κανονιστικών και ρυθμιστικών πεδίων, με την κατάκτηση εδάφους και από μέρους της ατομικής σύμβασης εργασίας.
  4. Ο μετασχηματισμός του διευθυντικού δικαιώματος από εξουσία διαμορφωτική σε εξουσία ελέγχου.
  5. Η αναγκαιότητα εκμοντερνισμού των κανονιστικών ρυθμίσεων των Σ.Σ.Ε.
  6. Η αποδόμηση της συνδικαλιστικής διαμεσολάβησης.
  7. Η απομόνωση του Δημόσιου Τομέα.

 

ΟΤΑΝ Ο ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ:

  1. Απουσία συνεχούς παροχής εργασίας.
  2. Εξάρτηση της παροχής από ένα μικρό μισθό.
  3. Σύγχυση μεταξύ ελεύθερου χρόνου και χρόνου εργασίας.

 

Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑΣ

Η ιταλική νομολογία μέχρι τώρα αρνήθηκε την ύπαρξη μιας εξάρτησης, αναγνωρίζοντας ότι « οι εμπλεκόμενοι δεν είχαν την υποχρέωση να πραγματοποιήσουν την παροχή και ο εργοδότης δεν είχε την υποχρέωση να την αποδεχθεί. Είναι φανερό ότι αν ο εργοδότης δεν μπορεί να απαιτήσει από τον εργαζόμενο την παροχή της εργασίας, δε μπορεί ούτε να ασκήσει το διευθυντικό και οργανωτικό του δικαίωμα»(Trib Torino 07/05/2018, est Buzono, Tri 6 Milano 04/07/2018, est Dossi). Παρόλο ότι ο Rider (=οδηγός ποδηλάτου διανομής φαγητού) δεσμεύει υπέρ των τελικών καταναλωτών, που η App του διαθέτει,την ενέργειά του, ο ίδιος αποφασίζει κατά απόλυτη αυτονομία ποιες εργασίες θα αναλάβει και πότε, οργανώνοντας ο ίδιος την παροχή της εργασίας του.

 

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΞΑΡΤΗΣΗ: ΑΝΤΙΦΑΤΙΚΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ

Παραμένει ατελές ως κριτήριο! Γιατί σπάνια η συμβατική σχέση με την πλατφόρμα καθίσταται η αποκλειστική πηγή ή η κύρια για τον ψηφιακό εργαζόμενο.

Η ψηφιοποίηση στην εργασία μπορεί να ρυθμιστεί από την ΤΟΠΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ, η μοναδική να διορθώσει και να θεμελιώσει ένα συλλογικό συμφέρον, αφού απουσιάζουν οι παραδοσιακές δομές (π.χ. όπως το εργοστάσιο). Π.χ. le Carta dei diritti foydamentali de lavoro digitale nel contesto urbano, sottoscritta il 31/05/2018 dal comune di Bologna, Riders Union Bologna, Cgil Uil και από εργοδοτικής πλευράς οι εφαρμογές Sgnam e My Menu. Αυτή αναγνωρίζει στους Riders μερικά δικαιώματα προστασίας του ατόμου, (σταθερό ωράριο, αξιοπρεπές, προστασία της ακεραιότητάς τους κλπ).

 

Η ΑΤΟΜΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ένα πρωτοφανές πεδίο δράσης ανήκει σε αυτήν. Προνομιακό πεδίο για την ευκαιριακή εργασία, κυρίως για τον καθορισμό παροχής της εργασίας εκτός των παραδοσιακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης.

 

ΤΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ:

Από δικαίωμα διαμόρφωσης σε δικαίωμα ελέγχου

Χάνει -με την ψηφιακή εργασία- τον ως άνω παραδοσιακό του χαρακτήρα. Ωστόσο, η νομολογία πάντα παρατηρεί, ότι στην ουσία του δεν αλλάζει! Γιατί το διευθυντικό δικαίωμα έχει μια «πλαστικότητα» , τόσο που μερικές φορές δέχεται (ειδικά για το lavoro agile=ευκίνητη απασχόληση) ότι τα μέρη μπορούν από κοινού να οριοθετήσουν εκφάνσεις της άσκησής του.

 

ΓΕΝΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΣΕΙΣ

 

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΥΟ ΑΦΗΓΗΜΑΤΑ (ερμηνευτικές κατασκευές, ηθικές αξιολογήσεις, κουλτούρας και πολιτικής της εργασίας).

  1. Nέo-teylorismo ψηφιακός και “smartificazione” της εργασίας υποκείμενης  σε μια κανονιστική αλγορίθμων,
  2. Ψηφιοποίηση, όπως ευκαιρία που απελευθερώνει νέες ενέργειες, μεγαλύτερες αυτονομίες και ατομικές δεξιότητες.

 

 

ΟΙ ΔΙΑΜΑΧΕΣ ΤΗΣ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΘΕΜΕΛΙΩΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ.

 

Δύο μακρό-υποθέσεις:

  1. Οικονομία της πλατφόρμας (Platform Economy/ Sharing Ecomomy).

Οι νομικές κατηγορίες εδώ αφορούν:

Α) προσδιορισμός των εργασιακών σχέσεων (αν πρόκειται για εργασιακές σχέσεις)

Β) προσδιορισμός της πλατφόρμας ως εργοδότη;

Γ) κανόνες προστασίας σύμφωνες με τις απαιτήσεις των εργαζομένων που απασχολούνται στις πλατφόρμες.

  1. Impresa 4.0

Α) στενή σύνδεση ανθρώπου – μηχανής.

Β) συστηματική διαχείριση των δεδομένων και πλούσια συνδεσιμότητα.

Γ) τεχνητή νοημοσύνη  και αυτοματοποίηση της δραστηριότητας.

Δ) χρήση νέων εργαλείων (3d εκτυπωτές, ρομπότ συνεργάτες, έξυπνες πηγές ενεργειών).

Ε) διάδραση σε πραγματικό χρόνο με όλα τα υποκείμενα της παραγωγικής αλυσίδας και τους τελικούς καταναλωτές.

 

IMPRESA 4.0:

Οι νομικές κατηγορίες εν προκειμένω αφορούν:

  • Σχετικότητα χρόνου/ τόπου παροχής της εργασίας.
  • Αλλαγές στην εξάρτηση: λιγότερη ιεραρχία, περισσότερη συνεργασιμότητα.
  • Νέος ρόλος της ατομικής αυτονομίας.
  • Πιθανοί χώροι για την ατομική αυτονομία.
  • “Eλαφριά νομοθεσία” – πλαίσιο.
  • Ελαστικοποίηση από πλευράς του εργαζομένου.
  • Νέα δικαιώματα: π.χ. αποσύνδεση.

 

PLATFORM ECONOMY-SHARING ECONOMY

 

Α) Προσδιορισμός των εργασιακών σχέσεων

Β)  – Agenda Commissione U.E. sulla economia collaborativa [COM (2016) 356 final] ή 2018, 237 final.

– Πρόβλημα νομικής αξιολόγησης να κατηγοριοποιηθούν οι RIDERS σαν αυτόνομοι εργαζόμενοι. Εξαρτάται από το ρυθμιστικό πεδίο.

 

ΤΙ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ:

UK: Οδηγοί “UBER workers”: όχι με εξαρτημένη εργασία, αλλά με όλες τις κατάλληλες προστασίες π.χ. ωράριο εργασίας, βασικός μισθός, προστασία της υγείας και της ασφάλειάς τους, όχι διάκριση (TRIBUNALE DI LONDRA)

FRANCIA:  Κοινωνική υπευθυνότητα των πλατφορμών και προστασία ad hoc, ακόμη και στο θέμα των δικαιωμάτων της οργανικής και της συλλογικής διαπραγμάτευσης (Νομοθετική Παρέμβαση για τους εργαζόμενους των πλατφορμών με την Loi Travail του 2016).

ITALIA: Οι πρώτες αποφάσεις προκαλούν ορισμένες αμηχανίες:

  • Άρθρο 409 ΚΠολΔ (c.p.c) είναι συμβατό με την άσκηση των μονομερών παρατάσεων.
  • Άρθρο 2 lgs 81/2015
  • Tribunale Milano (10/09/2018) και Tribunale Torino (07/05/2018)

 

 

ΕΤΑΙΡΕΙΑ 4.0

Η αληθινή στόχευση της ψηφιοποίησης της εργασιακής σχέσης είναι: να μπει η τεχνολογική ψηφιοποίηση στο επίκεντρο ενός σχεδίου για την καλυτέρευση της ζωής του εργαζόμενου. Βλέπε:

  • Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης: ρ.5 και ρ.10
  • Παροχές εργασίας αποδεσμευμένες από αυστηρούς χρονικούς παραμέτρους.
  • Υπέρβαση της ιδέας του ωραρίου εργασίας.
  • Δικαίωμα/υποχρέωση αποσύνδεσης.
  • Πρόβλημα καθορισμού της εντολής της διανοητικής εργασίας ενός ψηφιακού εργαζόμενου.
  • Η συλλογική διαπραγμάτευση να διακριβώσει παραμέτρους για τη διαπραγμάτευση της «ψηφιακής επανάστασης» της οργάνωσης της εργασίας (π.χ. λογική ισορροπία μεταξύ αρμοδιοτήτων, μέσων εκτέλεσης και ανάπτυξής τους και χρόνο εργασίας).

 

ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Βλ. αποφάσεις UBER κλπ.

 

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

 

Η τεχνολογία τρέχει, ο νόμος καταδιώκει.

Lavoro 4.0 = εργασία 4.0 = η εργασία της αυτοματοποίησης, της τεχνητής νοημοσύνης, της συνδεσμολογίας.

-Ο εργαζόμενος στην πλατφόρμα λειτουργεί όπως ο τραπεζικός λογαριασμός: είναι ανοιχτός, αλλά δε λειτουργεί με αναλήψεις και καταθέσεις διαρκώς!

-Στην Ιταλία αντίστοιχες διατάξεις: L.81/2017 (lavoro agile), [ lavoro intermittente, lavoro a chiamata]

-Ενδιαφέρει πιο πολύ γενικά η εφαρμογή προστατευτικών κανόνων γι’ αυτούς τους εργαζόμενους, ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΑ ΑΝ ΣΥΝΤΡΕΧΕΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥΣ Η ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ.

-Υπάρχει ο κίνδυνος σε μια επιχείρηση να έχουμε, από τη μια εργαζόμενους με γνώσεις/εξειδίκευση και από την άλλη, ανειδίκευτους-ακατάρτιστους (καταρρέει η παραδοσιακή διάκριση blue collars και white collars;)

-Το πρόβλημα σε ένα απλό παράδειγμα: μια ιταλική τράπεζα στην Κίνα πληρώνει τους υπαλλήλους της με ιταλικό μισθό!!!!!

-Τις παλαιότερες εποχές είχαμε ESSO, GENERAL MOTORS,FORD, τώρα έχουμε : GOOGLE, E-BAY, AMAZON, ALIBABA. Η διαφορά είναι ότι αυτές οι εταιρείες κερδίζουν τεράστια ποσά λειτουργώντας ως ενδιάμεσοι : ΕΝΔΙΑΜΕΣΟΙ ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΕΝΩΘΕΙΤΕ!

-Με αυτά τα οικονομικά δεδομένα, το δίκαιο τρελαίνεται!

-Η τεχνολογία δεν είναι ουδέτερη. Τίποτε από αυτή δε θα γλιτώσει.

-Οι κανόνες του εργατικού δικαίου γράφτηκαν για ένα παραγωγικό σύστημα που δεν υπάρχει πλέον. Αλλάζει ολόκληρο το οργανωτικό μοντέλο της εργασίας.

-Έρχεται η «τεχνητή νοημοσύνη». Χρειάζεται να ανακαλύψουμε τον κανόνα του άγνωστου!!