Κάθε επιχείρηση χρειάζεται σαφή μισθολογικά κριτήρια
Από την 1η Νοεμβρίου 2026 ισχύουν οι βασικές διατάξεις του ν. 5316/2026 για τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή. Σύμφωνα με την εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας, όλοι οι εργοδότες, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους, οφείλουν να διαθέτουν μισθολογική δομή που να στηρίζεται σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει να μπορούν να εξηγηθούν τα επίπεδα αμοιβής και η μισθολογική εξέλιξη: ποια προσόντα, καθήκοντα, ευθύνες, προσπάθεια ή συνθήκες εργασίας λαμβάνονται υπόψη. Η δομή πρέπει να είναι γραπτή, να επικαιροποιείται όταν αλλάζουν οι θέσεις ή οι αμοιβές και τα σχετικά κριτήρια να είναι εύκολα προσβάσιμα στους εργαζομένους.
Μια συλλογική σύμβαση μπορεί να παρέχει τις μισθολογικές κατηγορίες και τα κλιμάκια που εφαρμόζει ο εργοδότης. Χρήσιμη πρακτική είναι να ελεγχθεί αν οι περιγραφές θέσεων και τα αρχεία μισθοδοσίας συμφωνούν με τα κριτήρια που δηλώνει η επιχείρηση.
Ο υποψήφιος μαθαίνει το εύρος αμοιβής — δεν ερωτάται για το παρελθόν του
Οι νέοι κανόνες αλλάζουν και την πρώτη συζήτηση για μια θέση εργασίας. Ο υποψήφιος δικαιούται να ενημερωθεί εγκαίρως για την αρχική αμοιβή ή το εύρος της, με βάση αντικειμενικά κριτήρια, καθώς και για τυχόν όρους συλλογικής σύμβασης που ισχύουν στη θέση.
Η ενημέρωση μπορεί να δοθεί με πρόσφορο τρόπο, όπως στην αγγελία ή πριν από τη συνέντευξη· αν δεν γίνει συνέντευξη, πριν υπογραφεί η σύμβαση. Παράλληλα, ο εργοδότης ή όποιος ενεργεί για λογαριασμό του δεν επιτρέπεται να ρωτά τον υποψήφιο για τον μισθό που λάμβανε σε προηγούμενη ή υφιστάμενη εργασία.
Για τις επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται αναθεώρηση των αγγελιών και των ερωτήσεων επιλογής προσωπικού. Για τους υποψηφίους, η πρακτική κίνηση είναι να ζητούν το εύρος αμοιβής και τα κριτήρια της θέσης πριν προχωρήσουν σε διαπραγμάτευση.
Οι εργαζόμενοι μπορούν να ζητούν στοιχεία για τις αμοιβές
Εργαζόμενος μπορεί, με αίτημά του, να ζητήσει γραπτώς το ατομικό επίπεδο αμοιβής του και τα μέσα επίπεδα αμοιβής, κατανεμημένα ανά φύλο, για κατηγορίες εργαζομένων που κάνουν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Η απάντηση πρέπει να δοθεί εντός εύλογου χρόνου και πάντως μέσα σε δύο μήνες.
Αν η απάντηση λείπει ή είναι ελλιπής, μπορεί να ζητηθούν εύλογες διευκρινίσεις. Υπάρχει, όμως, πρόβλεψη προστασίας της ιδιωτικότητας: όταν τα στοιχεία μιας μικρής ομάδας θα αποκάλυπταν την αμοιβή συγκεκριμένου συναδέλφου, η πρόσβαση μπορεί να περιοριστεί και να δοθεί μέσω εκπροσώπων εργαζομένων ή του Συνηγόρου του Πολίτη.
Η διαφορά στους μέσους μισθούς είναι ένδειξη που χρειάζεται διερεύνηση· από μόνη της δεν αποδεικνύει διάκριση. Για να αξιολογηθεί μια πιθανή αξίωση, εξετάζονται η εργασία, η αξία της, τα κριτήρια αμοιβής και η εξήγηση που δίνει ο εργοδότης. Κρατήστε το αίτημα και την απάντηση σε γραπτή μορφή.
Η αρχαιότητα στην αμοιβή πρέπει να εφαρμόζεται χωρίς ηλικιακές διακρίσεις
Στην απόφαση ΔΕΕ, C‑757/24, SG κατά Gemeinde Wien, 5.3.2026, το Δικαστήριο εξέτασε αυστριακό σύστημα μισθολογικής κατάταξης δημοτικών συμβασιούχων. Έκρινε ότι το ενωσιακό δίκαιο δεν αποκλείει, υπό προϋποθέσεις, να προσμετρώνται κατά το ήμισυ ορισμένες περίοδοι εργασίας πριν από τα 18, με ανώτατο όριο τριών ετών, εφόσον το ίδιο όριο ισχύει ανεξάρτητα από την ηλικία κατά την οποία αποκτήθηκε η εμπειρία.
Η κρίση αφορά το συγκεκριμένο αυστριακό σύστημα και τη διόρθωση προηγούμενης διάκρισης λόγω ηλικίας· δεν μεταφέρεται αυτομάτως σε κάθε ελληνικό μισθολογικό καθεστώς. Δείχνει, ωστόσο, γιατί οι κανόνες προϋπηρεσίας και μισθολογικής εξέλιξης χρειάζονται σαφή, συνεπή και ουδέτερα κριτήρια.
Στην Ελλάδα, η ΑΠ 1129/2026, που δημοσιεύθηκε στις 20.7.2026, απέρριψε αναίρεση σε υπόθεση οφειλών εργαζόμενης από ψητοπωλείο. Μεταξύ των στοιχείων που συνεκτιμήθηκαν ήταν η συνέχιση της δραστηριότητας με ίδια διακριτικά και τηλέφωνα, η χρήση εξοπλισμού και η πρόσληψη εργαζομένων της προηγούμενης επιχείρησης. Με βάση τα συγκεκριμένα περιστατικά, κρίθηκε ότι ο αποκτών ευθυνόταν μαζί με τη μεταβιβάζουσα για τις επίδικες οφειλές κατά το άρθρο 479 ΑΚ. Δεν πρόκειται για αυτόματη ευθύνη κάθε νέου ιδιοκτήτη: τα στοιχεία αξιολογούνται συνολικά, ανά περίπτωση.
Δικηγόρος Εργατολόγος
